Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt xoay quanh đề xuất áp thuế 20% trên phần lãi từ chuyển nhượng bất động sản ngắn hạn. Mặc dù Bộ Tài chính đã tạm rút đề xuất này do lo ngại phản ứng xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường, nhưng câu chuyện thuế và giá bất động sản vẫn là chủ đề được quan tâm, khi thị trường đang chịu nhiều sức ép từ cung cầu, pháp lý đến kỳ vọng đầu tư.
Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân (Trường Đại học Lạc Hồng) cho rằng, việc đánh thuế cao vào các giao dịch ngắn hạn có thể khiến chi phí giao dịch tăng, từ đó người bán sẽ tìm cách chuyển gánh nặng sang người mua bằng cách tăng giá bán. Trong bối cảnh nhu cầu thực vẫn lớn nhưng sức mua yếu, điều này dễ khiến thị trường rơi vào trạng thái chững lại. Người mua nhà để ở sẽ gặp khó khăn hơn khi giá bị đẩy lên cao trong khi thu nhập không đổi. Ở góc độ quản lý, ông Tân cho rằng nếu chưa có hệ thống định giá và sàn giao dịch minh bạch, việc áp thuế cao có thể gây phản tác dụng, tạo lỗ hổng cho việc lách luật hoặc khai khống, làm méo mó thị trường.
Tuy nhiên, một số chuyên gia khác lại nhìn nhận tích cực hơn. Họ cho rằng thuế cao có thể là công cụ hữu hiệu để hạn chế đầu cơ và “lướt sóng”, từ đó giúp thị trường phát triển ổn định, tránh biến động giá mạnh do tâm lý đám đông. Nếu đánh thuế cao vào những người sở hữu bất động sản trong thời gian ngắn, họ sẽ cân nhắc kỹ hơn trước khi đầu tư, đồng thời có thể chuyển sang nắm giữ lâu dài và cho thuê, góp phần làm tăng nguồn cung nhà ở cho thuê – một phân khúc đang thiếu hụt.
Ở chiều ngược lại, những người bán nhà không vì đầu cơ mà vì lý do cá nhân, chẳng hạn chuyển việc, bệnh tật, ly hôn… lại bị xếp chung vào nhóm chịu thuế cao nếu thời gian sở hữu dưới hai năm. Điều này gây cảm giác bất công nếu không có cơ chế linh hoạt. Ngoài ra, trong nhiều trường hợp giao dịch diễn ra từ nhiều năm trước hoặc giấy tờ chưa đầy đủ, việc xác định giá mua rất khó, khiến người dân bị áp thuế trên toàn bộ giá bán mà không được trừ chi phí – một rủi ro lớn về tính công bằng.
