Nghị quyết 02/NQ-CP được Chính phủ ban hành ngày 8.1.2025, đặt mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng GDP hướng tới hai con số trong thời gian tới. Đồng thời, các nghị quyết 57-NQ/TW (22.12.2024) về phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng nghị quyết 68-NQ/TW (4.5.2025) định hướng phát triển kinh tế tư nhân – động lực tăng trưởng trọng yếu của quốc gia. Các chính sách này cho thấy nỗ lực của Đảng và Chính phủ nhằm thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế, hướng tới trở thành quốc gia phát triển có mức thu nhập cao vào năm 2045.
Nghiên cứu kinh tế theo mô hình tăng trưởng phía cung cho thấy, năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) là yếu tố quyết định thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong dài hạn. Tuy mô hình tăng trưởng ngoại sinh do nhà kinh tế Solow chỉ ra từ năm 1956, năng suất được xem là yếu tố ngoại sinh, không chịu tác động của chính sách kinh tế. Các nghiên cứu sau đó, như mô hình nội sinh của Romer năm 1990, nhấn mạnh rằng, TFP có thể được thúc đẩy từ bên trong thông qua đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), giáo dục, và thể chế khuyến khích đổi mới.
Một cách tiếp cận khác là chỉ số Malmquist TFP. Theo đó, TFP được phân rã thành hai thành phần. Thứ nhất là tiến bộ công nghệ: Thể hiện sự dịch chuyển của biên sản xuất qua thời gian nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ. Thứ hai là thay đổi hiệu quả kỹ thuật: Phản ánh mức độ tiệm cận của đơn vị sản xuất với biên sản xuất tại từng thời điểm, được thể hiện bằng việc cải thiện các phương pháp quản lý, tổ chức sản xuất, phân bổ nguồn lực hợp lý. Phương pháp này được phát triển bởi Fare et al. (1994) và đã trở thành công cụ phổ biến trong phân tích năng suất ở cả cấp ngành và doanh nghiệp.
Bài học từ các nền kinh tế chuyển đổi
