Đăng ký Hội viên Premium

Bạn cần có tài khoản thu phí để truy cập nội dung này.

Đăng ký ngay
Hoặc

Đã có tài khoản?

Đăng nhập tại đây

Ấn phẩm in mới nhất

Phá dỡ tàu biển: Vũ điệu tử thần

Một công ước toàn cầu nhằm dọn các xác tàu không còn dùng nữa vừa được ký kết, nhưng nhiều nhà phê bình nói như vậy là chưa đủ.
Tác giả: Paul Tullis và Zia Ur Rehman
Phá dỡ tàu biển: Vũ điệu tử thần

Vào tháng 3.1998, chiếc tàu trọng tải 43 ngàn tấn Oak Wave hạ thủy ở một ụ tàu khô tại Nhật Bản. Trong 25 năm sau đó, chiếc tàu chở hàng trị giá 30 triệu đô la Mỹ này, được thiết kế nhằm chở ngũ cốc và các loại hàng hóa khác, đã cập nhiều cảng khắp châu Á và bán đảo Ả Rập, qua tay năm chủ, đổi tên ba lần và đổi quốc tịch hai lần. Rồi vào tháng 11.2023, ngay sau khi được bán sang tay lần nữa với giá 5,9 triệu đô la, tàu Catherine Bright (tên đặt lại từ năm 2018) khởi hành từ Qatar đến một cảng mà tàu chưa từng ghé: Gadani, Pakistan.

Thật ra, thành phố chỉ có khoảng 10 ngàn dân này là một nghĩa địa tàu cũ hơn là cảng biển, nằm kẹt trong vùng bãi biển nhớp nháp dầu mỡ chỉ rộng 10km. Đó là một trong ba bãi tàu cũ ở Nam Á, nơi hàng chục công ty nhỏ sẽ tháo dỡ gần ba phần tư số tàu biển—gồm hàng trăm tàu container, tàu chở dầu, chở xe cộ, tàu kéo, du thuyền du lịch và thậm chí cả giàn khai thác dầu mỏ và khí đốt—đã hư hỏng khắp toàn cầu. Cả ba bãi này đều có vùng nước tương đối sâu nằm liền bờ biển, để những chiếc tàu khổng lồ có thể lao luôn lên cạn, không cần ụ tàu.

6-6
Các con tàu được lao thẳng vào bờ và bắt đầu tháo dỡ từ mũi tàu; khi công việc tiến triển, chúng được kéo lên bãi biển bằng máy kéo. Hình ảnh: Nida Mehboob cho Bloomberg Businessweek
5-6
Áp lực đang gia tăng đối với các nhà cho vay, công ty bảo hiểm và nhà đầu tư trong việc khuyến khích hoạt động tái chế có trách nhiệm. Hình ảnh: Nida Mehboob cho Bloomberg Businessweek

Hội đồng Hàng hải quốc tế và Baltic, một hội nghề nghiệp ở Đan Mạch đại diện cho giới chủ tàu, dự báo số tàu phế liệu hàng năm sẽ tăng gấp đôi trong vòng mười năm tới. Nhu cầu vận tải biển giảm xuống khi trục trặc với chuỗi cung ứng hậu Covid dần được giải quyết, nhưng chi phí đang tăng lên do tình trạng thiếu container ở Trung Quốc, các vụ tấn công của phe Houthi ở biển Đỏ khiến tàu bè phải chỉnh hướng đi vòng qua châu Phi, và trận hạn hán ở Panama làm chậm lại tuyến hàng hải huyết mạch này. Xử lý bớt tàu cũ có thể giúp cải thiện thông số tài chính cho hãng vận hành, trong khi các nỗ lực giảm phát thải carbon hiện giờ đồng nghĩa nhiều tàu không thể chuyển sang dùng nhiên liệu thay thế sẽ trở thành phế liệu.

Tất cả báo hiệu hoạt động kinh doanh nhộn nhịp chưa từng thấy ở các bãi biển Nam Á, nơi hàng ngàn công nhân làm việc cật lực trong điều kiện bẩn thỉu và nguy hiểm để xử lý tàu phế liệu, với mức lương từ 2-20 đô la Mỹ một ngày. Ở Alang, Ấn Độ, hơn 50 người đã thiệt mạng ở các xưởng này kể từ năm 2013. Ở Chattogram, Bangladesh, sáu công nhân thiệt mạng vào năm ngoái trong các tai nạn lao động như té ngã và cháy nổ. Năm 2016, một vụ nổ ở Gadani đã tước đi ít nhất 17 sinh mạng. Tháng 1.2024, một tấm thép nặng đã rơi khỏi tàu Catherine Bright, khiến hai thanh niên làm ở xưởng thiệt mạng. “Ngày nào cũng là vũ điệu tử thần,” Sher Alam, công nhân 43 tuổi sống cùng hai đồng nghiệp ở bãi biển Gadani trong một túp nhà làm bằng gỗ lấy từ những chiếc tàu cũ, nói. “Nhưng chúng tôi đâu có lựa chọn. Chúng tôi chỉ biết làm nghề này thôi.”

  • Chưa có tag

Bài liên quan