Đà tăng 15–20% của giá vé máy bay nội địa thời gian qua không đơn thuần là biến động cung – cầu trong cao điểm du lịch, mà phản ánh trực tiếp tác động của đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu lên ngành vận tải hàng không Việt Nam. Khi rủi ro chi phí vượt quá ngưỡng có thể hấp thụ, mạng lưới bay buộc phải thu hẹp trên diện rộng, từ tần suất khai thác đến cấu trúc đường bay.
Ngòi nổ của đợt bão giá lần này đến từ tình trạng khan hiếm nhiên liệu Jet A1, theo báo cáo của tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam được Tuổi Trẻ trích dẫn. Xung đột tại Trung Đông đã đẩy phụ phí nhiên liệu lên mức 39,6 USD mỗi thùng, cao gấp gần 20 lần so với giai đoạn trước, khiến chi phí đầu vào leo thang nhanh hơn khả năng điều chỉnh giá vé. Trong khi đó, năng lực sản xuất nội địa mới đáp ứng được khoảng một phần năm nhu cầu, phần còn lại phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Thái Lan, Hàn Quốc và Trung Quốc, những thị trường cũng đang siết chặt hạn ngạch xuất khẩu. Nút thắt nguồn cung nhiều khả năng chưa sớm được tháo gỡ khi một số đối tác kích hoạt điều khoản bất khả kháng, chậm giao hàng ngay trong tháng 4.2026.
Áp lực chi phí buộc các hãng bay phải chuyển sang trạng thái phòng thủ dòng tiền. Trên thị trường quốc tế, nhiều hãng lớn như Delta, United Airlines đã thông báo cắt giảm 5–10% số ghế cung ứng trong hai quý giữa năm 2026, trong khi Qatar Airways hủy một phần lịch bay từ tháng 3. Tại Việt Nam, xu hướng co cụm diễn ra theo cách tương tự: nguồn lực được ưu tiên dồn vào các đường bay quốc tế và trục xương sống Hà Nội – Đà Nẵng – TP.HCM, còn các tuyến ngách, địa phương bị cắt giảm tần suất. Đáng chú ý, các chuyến bay khung giờ đêm từ 0h đến 5h sáng tạm dừng khai thác nhằm tối ưu hệ số sử dụng ghế.
Việc “thắt lưng buộc bụng” ở cấp hãng bay nhanh chóng phản ánh xuống hệ thống cảng hàng không với tần suất cất hạ cánh suy giảm rõ rệt. Thách thức càng chồng chất trên các đường bay liên lục địa khi nhiều chặng kết nối châu Á – châu Âu phải đổi lộ trình để tránh vùng chiến sự, kéo dài thời gian bay thêm 2–3 giờ và làm lượng nhiên liệu tiêu thụ tăng thêm 15–20%. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị khó hạ nhiệt trong ngắn hạn, rủi ro đứt gãy nguồn cung Jet A1 tiếp tục đè nặng lên cấu trúc chi phí của toàn ngành.
