Vị cồn chưa phai, bia không cồn có tìm được chỗ đứng ở Việt Nam?
Tỉ lệ bia không cồn chiếm 0,08% trong tổng sản lượng tiêu thụ bia tại Việt Nam năm 2023. Liệu con số này có vượt qua rào cản thói quen tiêu dùng và gia tăng trong thời gian tới?
Tác giả: Quỳnh Lê
“Bụp!” Tiếng bật nắp bia quen thuộc vang lên, kéo theo làn hơi gas mỏng nhẹ tản vào không khí. Nhấp một ngụm, cảm giác đầu tiên đọng lại trong Phạm Thành Đạt, 28 tuổi, trợ lý giám đốc tại một công ty FDI Nhật Bản ở Hà Nội, gói gọn trong một từ: nhạt. Lần đầu tiên thử bia không cồn trong bữa tiệc tất niên cuối năm 2024, anh và nhóm bạn chọn Heineken 0.0 như một giải pháp an toàn vì phải lái xe về nhà. Ấn tượng để lại trong Đạt là gì? “Lần sau nếu muốn uống bia, tôi vẫn chọn loại có độ như thường,” Thành Đạt nói.
Thuộc thế hệ gen Z – người sinh từ năm 1997 đến 2012 - Thành Đạt hiếm khi uống bia - một thói quen ngày càng phổ biến trong giới trẻ. Nhóm tiêu dùng trẻ, theo khảo sát của IWSR (tổ chức nghiên cứu thị trường Rượu vang và đồ uống có cồn Quốc tế), đang dần xa rời đồ uống có cồn truyền thống. Tỉ lệ gen Z lựa chọn không uống rượu, theo dữ liệu từ báo cáo "Bevtrac Consumer Tracking”, ngày càng tăng, đặc biệt tại Nhật Bản (63%), Mỹ (54%) và Canada (44%). Cùng với xu hướng chung của thế hệ trẻ trên thế giới, tỉ lệ gen Z ở Việt Nam, theo báo cáo từ công ty chứng khoán VNDirect tháng 10.2024, uống rượu bia ít hơn 20% so với gen Y – chỉ chung thế hệ sinh trong giai đoạn1981-1996. Ngay cả khi lựa chọn đồ uống có cồn, người trẻ lựa chọn cocktail pha sẵn hoặc đồ uống có độ cồn thấp hơn là rượu vang hay bia.
Tiêu thụ đồ uống không cồn hoặc độ cồn thấp còn chịu tác động từ các quy định của pháp luật. "Nghị định 100 (hiệu lực từ năm 2020) và các biện pháp siết chặt từ 2023, cùng với Nghị định 168 (hiệu lực năm 2025) tăng mức phạt khi lái xe sau khi uống rượu bia, đã tác động đáng kể đến thói quen tiêu dùng bia," nhóm nghiên cứu của chứng khoán Vietcap cho biết. Dù tiêu thụ bia không cồn tại Việt Nam tăng trưởng 9,7% trong năm 2023, sản phẩm này vẫn chỉ chiếm 0,08% tổng sản lượng tiêu thụ, theo nhóm nghiên cứu từ chứng khoán Vietcap. Doanh thu từ bia không cồn tại kênh bán lẻ (siêu thị, cửa hàng tiện lợi), theo dự báo của Statista, sẽ đạt 51,1 triệu đô la Mỹ vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng 2,1%. Trong khi đó, doanh thu từ kênh tiêu thụ trực tiếp (nhà hàng, quán bar) được kỳ vọng đạt 146 triệu đô la Mỹ, nâng tổng doanh thu toàn thị trường lên 197,2 triệu đô la Mỹ. Cơ hội thị trường đến từ thói quen của người dùng và tác động của luật định, song các nhà sản xuất bia không cồn hoặc độ cồn thấp phải vượt qua thách thức: làm thế nào để sản phẩm này thực sự hấp dẫn người tiêu dùng?
Trên thị trường, theo nhóm nghiên cứu thuộc chứng khoán Vietcap, Heineken 0.0 (Heineken Việt Nam) và Sagota (Sabibeco) là hai sản phẩm đáng chú ý nhất trong phân khúc này. Trong đó, Sagota, theo số liệu của Statista, chiếm 80% thị phần. Ngoài ra, một số thương hiệu nhập khẩu như Baltika (Nga), Steiger (Czech) và Oettinger (Đức) cũng có mặt trên thị trường, dù chưa có độ phủ rộng.
