Trung Quốc đã học cách chấp nhận điều mà Mỹ lãng quên: Giá trị của sự hủy diệt sáng tạo
Ở Bắc Kinh, cạnh tranh là xu hướng. Ở Washington, không hẳn vậy.
Tác giả: Tom Orlik
Trung Quốc đang đối mặt với thuế quan tăng lên từ tổng thống Mỹ Donald Trump. Thị trường bất động sản ở đó thì từ từ sụp đổ. Nền kinh tế đang tăng trưởng chậm lại. Câu hỏi là liệu thủ tướng Lý Cường có tuyên bố gói kích thích mạnh tay mà nhiều thị trường đang đặt cược ở đại hội Đại biểu Nhân dân sẽ diễn ra trong tháng này không? Đừng quá hy vọng. Sau nhiều thập kỷ tuân theo kinh tế gia người Anh John Maynard Keynes và lý luận về quản lý cầu của ông, giới lãnh đạo Trung Quốc hiện đang tìm kiếm bài học từ kinh tế gia người Mỹ Joseph Schumpeter và tín điều của ông về sự hủy diệt có tính sáng tạo.
Thách thức mới nhất cho giới hoạch định chính sách Trung Quốc là mức tăng thuế quan 10 điểm phần trăm đánh lên tất cả hàng xuất khẩu sang Mỹ (trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã đánh thuế 25%, được giữ nguyên tới nay). Dự báo tác động chính xác là rất khó, nhưng giới học thuật ước tính các hạn chế mới có thể khiến doanh số bán hàng sang Mỹ của Trung Quốc sẽ giảm khoảng 20%.
Đợt áp thuế lần này giáng xuống đúng lúc Trung Quốc đang gặp nhiều khó khăn trong nước. Sau một thập kỷ xây dựng và vay mượn thái quá, lĩnh vực bất động sản đang bước vào thời kỳ sụp đổ có kiểm soát. Đầu tư bất động sản, một thời là động lực tăng trưởng lớn nhất của Trung Quốc, đã giảm gần bốn năm liên tiếp. Tầm quan trọng của diễn biến này khó có thể phóng đại.
Trong những năm phát triển bùng nổ, hoạt động bất động sản ở Trung Quốc thúc đẩy tất cả mọi thứ, từ nhà máy thép đến xưởng đồ nội thất. Ngân hàng ồ ạt cho giới chủ đầu tư vay mượn. Bất động sản là tài sản lớn nhất trên bảng cân đối của các hộ gia đình, chiếm khoảng 70% tài sản của họ. Giờ thì bong bóng đã vỡ, và tác động sóng lan đã ảnh hưởng lên cả nền kinh tế. Nhiều nhà máy thép đóng cửa. Ngân hàng thì lo sợ không biết có đủ vốn để bù đắp cho những khoản vay đã thành nợ xấu hay không.
