Phụ nữ Ukraine duy trì guồng quay kinh tế bất chấp chiến tranh
Từ mỏ than đến trang trại bò sữa, phụ nữ đảm nhận những công việc nặng nhọc khi đàn ông lên đường nhập ngũ.
Tác giả: Kateryna Chursina
Gia đình của Tetiana Ustymenko đã làm việc ở các mỏ than miền Đông Ukraine nhiều thế hệ, và từ khi còn nhỏ, cô đã muốn tiếp nối truyền thống đó. Nhưng khi lớn lên, cô phát hiện ra phụ nữ không được chào đón “ở sâu trong lòng trái đất,” như cách cô mô tả những hầm mỏ. Nhưng hơn hai năm qua, Ustymenko đã miệt mài lái chiếc xe ray nhỏ đi dọc ngang những đường hầm dài chằng chịt để chở thợ mỏ và nguyên vật liệu dưới lòng đất. Để có cơ hội đấy, cô phải cảm ơn tổng thống Nga Vladimir Putin. “Thật đáng mừng khi phụ nữ có cơ hội tự khẳng định bản thân,” Ustymenko nói. “Đáng tiếc nguyên do chúng tôi có cơ hội đứng đây là do chiến tranh.”
Ustymenko cuối cùng cũng tìm được việc trong hầm mỏ, nơi cha và ông của cô từng làm việc. Hình ảnh: Khrystyna Lisogub/Bloomberg
Không lâu sau khi quân Nga tràn qua biên giới với Ukraine ba năm trước, hơn 15% nam giới làm việc trong ngành khai khoáng đã tòng quân. Do hầu hết các hãng xưởng khác đều thiếu lao động, giới quản lý bắt đầu tìm lao động nữ để lấp vào chỗ trống ở khu mỏ này, cách tiền tuyến hiện giờ chỉ gần 100km về phía Tây. Khoảng 140 phụ nữ hiện làm việc dưới lòng đất, đảm nhiệm các vị trí mà công ty đánh giá là ít đòi hỏi thể lực hơn.
Đó là tình hình chung khắp Ukraine, khi phụ nữ đảm nhiệm những vai trò mà trước kia họ từng bị cấm đảm trách. Thay đổi này thật lớn lao ở quốc gia mà tới tận năm 2017, người sử dụng lao động vẫn bị cấm thuê mướn phụ nữ cho khoảng 450 hạng mục công việc bị coi là “nguy hiểm cho sức khỏe và khả năng sinh con” (một số hạn chế vẫn duy trì tới tận khi nổ ra chiến tranh năm 2022). Giống như ở Anh và Mỹ thời thế chiến, Ukraine đang trải qua thời khắc “Rosie the Riveter” của mình. “Tôi làm không hết việc,” theo Lyubov Povshedna, nữ nông dân sống gần Kyiv có chồng đã tòng quân từ ngày chiến sự nổ ra. “Tôi đang gồng gánh tất cả, chờ đợi ngày những người đàn ông trở về.”
Để tăng cường và bảo đảm xu hướng này tiếp tục ngay cả khi chiến tranh chấm dứt, bộ Kinh tế Ukraine đang hợp tác với Liên hiệp quốc trong chương trình “Sure You Can” để đào tạo cho phụ nữ và hướng họ tới những nghề nghiệp mới. Do Ukraine đang hướng khỏi nhiên liệu hóa thạch và phi tập trung hóa năng lực phát điện trước những cuộc tấn công của Nga vào lưới điện, tổ chức Greenpeace đang huấn luyện phụ nữ làm công nhân lắp đặt tấm pin mặt trời. Và tổ chức phi lợi nhuận của Thụy Điển Reskilling Ukraine cung cấp đào tạo miễn phí cho phụ nữ và cựu chiến binh để khởi nghiệp.
