Không thể phủ nhận điều đó. Dù thị trường nghệ thuật năm nay có tồi tệ đến đâu (và theo mọi đánh giá, thực sự là rất tồi tệ), thì đỉnh cao của thị trường đấu giá còn tệ hơn. Trong khi những năm trước, chúng ta chứng kiến nhiều tác phẩm được bán với giá dễ dàng vượt qua mức 50 triệu USD (vào năm 2023 có ít nhất 6 tác phẩm, và năm trước đó có ít nhất 19 tác phẩm), thì năm nay chỉ có 3 tác phẩm như vậy. Tổng giá trị của 10 tác phẩm nghệ thuật đắt giá nhất đã giảm hơn 22% so với năm trước và giảm khoảng 55% so với năm 2022.
Rất dễ dàng để coi đỉnh cao của thị trường nghệ thuật như một trò hề vô nghĩa bên lề những hoạt động chính của các hội chợ nghệ thuật, đấu giá và các phòng tranh. Sau cùng, không ai nhìn vào các cuộc đấu giá Ferrari cổ điển để dự đoán hướng đi của thị trường ô tô toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường nghệ thuật lại đặc biệt nhạy cảm với những thay đổi trong nhận thức. Không ai cần một bức tranh như họ cần một chiếc ô tô. Nghệ thuật là một sự mua sắm hoàn toàn mang tính tự nguyện, phụ thuộc vào gu thẩm mỹ, xu hướng và khát khao. Những thương vụ bán ra tạo ra những thương vụ tiếp theo, và những mức giá khổng lồ tại các cuộc đấu giá chắc chắn có một tác động lan tỏa, dù khó có thể đo lường được.
Tuy nhiên, điều ngược lại cũng đúng: Sự thiếu vắng các giao dịch có giá trị lớn có thể góp phần làm thị trường nghệ thuật đình trệ. Điều này đặc biệt rõ ràng ở các cuộc đấu giá, nơi mà – vì luôn có khả năng một tác phẩm nghệ thuật có thể không bán được – các nhà ký gửi cực kỳ nhạy cảm với nhận thức về một cuộc suy thoái. "Hầu hết các khách hàng của chúng tôi đều sợ hãi về một kịch bản thảm họa," Giám đốc điều hành của Fine Art Group, Philip Hoffman, cho biết, ám chỉ đến việc thất bại trong đấu giá công khai. "Hiện tại, tôi nghĩ có một sự ưu tiên lớn đối với việc mua và bán riêng tư, cho đến khi chúng ta thấy sự sôi động quay lại trong thị trường đấu giá. Và tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ không thấy điều đó ít nhất trong 12 đến 18 tháng tới."
Vậy tại sao lại hữu ích khi nhìn vào những giao dịch đấu giá cao nhất trong năm qua? Theo Hoffman, giá trị thực sự không chỉ là nhìn vào những tác phẩm có mặt trong danh sách, mà còn là nhìn vào những tác phẩm không có mặt. "Nếu bạn quay lại năm 2016, 2017, bạn sẽ thấy những bức Warhol lớn được bán ra khắp nơi," ông nói, ám chỉ đến tác phẩm Sixty Last Suppers của Warhol, đã được bán với giá gần 61 triệu USD vào năm 2017. Tuy nhiên, sự thay đổi trong khẩu vị, sự kháng cự về giá và sự mệt mỏi của người mua đã khiến nhiều thị trường từng thịnh vượng rơi vào trạng thái ngủ đông. Trong những năm trước, bạn cũng sẽ thấy những kết quả lớn cho các nghệ sĩ như Georg Baselitz và Gerhard Richter, Hoffman tiếp tục. "Và những thị trường đó giờ đây đều yên tĩnh hơn rất nhiều," ông nói, "hoặc hoàn toàn biến mất khỏi thị trường."
