Các nhà làm phim độc lập người Việt Nam đang "gióng chuông xứ người"
Thử tìm điểm chung giữa các bộ phim độc lập như Bên trong tổ kén vàng, Mưa trên cánh bướm và Culi không bao giờ khóc
Tác giả: Nhi Bùi
Thị trường chiếu bóng Việt Nam được ghi nhận bởi trang tin Deadline là thị trường điện ảnh phục hồi nhanh thứ hai sau đại dịch ở châu Á, chỉ sau Ấn Độ. Dù số lượng phim sản xuất trong nước hai năm gần nhất vẫn dưới con số 30 phim/năm, khoảng 2/3 so với con số 40-45 phim mỗi năm trước đại dịch, phòng vé trong nước vẫn ghi nhận những kỷ lục doanh thu ấn tượng. Chỉ riêng sáu tháng đầu năm 2024, điện ảnh Việt có hai tác phẩm đạt doanh thu phòng vé kỷ lục, xấp xỉ 500 tỉ đồng mỗi phim là Mai từ đạo diễn Trấn Thành ra rạp vào Tết Nguyên đán và Lậtmặt7:Mộtđiềuước của đạo diễn Lý Hải, ra rạp hồi tháng Tư. Ngay sau đó, bom tấn Exhuma:Quậtmộtrùngma từ xứ sở kim chi với doanh thu hơn 210 tỉ đồng và Giatàicủangoại ghi nhận gần 90 tỉ cũng đã phá vỡ các kỷ lục cũ để lần lượt nắm giữ vị trí phim Hàn Quốc và Thái Lan có doanh thu cao nhất ở Việt Nam từ trước đến nay. Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ thị trường, còn có nhiều tin vui từ việc các bộ phim độc lập (indie) - nội dung và phong cách thể hiện mang dấu ấn cá nhân của tác giả, thường là đạo diễn kiêm biên kịch - gây ấn tượng tại các liên hoan phim quốc tế. Sau giải thưởng quan trọng Caméra d’Or của Bêntrongvỏkénvàng (đạo diễn Phạm Thiên Ân) tại liên hoan phim Cannes
Đoàn phim “Mưa trên cánh bướm” tại Liên hoan phim Busan, 2024
2023, là ViệtvàNam(Tronglòngđất) của đạo diễn Trương Minh Quý tại hạng mục Un Certain Regard ở Cannes năm nay. Culikhôngbaogiờkhóc của đạo diễn Phạm Ngọc Lân đạt giải GWFF tại hạng mục Panorama của Berlin. Tháng Chín vừa qua, Mưatrêncánhbướm của nữ đạo diễn Dương Diệu Linh nhận giải IWONDERFULL Grand Prize và Most Innovative Film tại hạng mục International Critics’ Week của Venice.
Các con số về doanh thu phòng vé của phim thương mại và các giải thưởng từ những gương mặt đạo diễn phim độc lập khiến cho góc nhìn toàn cảnh về điện ảnh Việt Nam có triển vọng ở cả góc độ tăng trưởng doanh thu lẫn phong cách nghệ thuật.
Thành công của một thế hệ đạo diễn phim độc lập trẻ tuổi như Phạm Thiên Ân, Phạm Ngọc Lân hay Dương Diệu Linh, theo đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh, là tổng hoà của nhiều yếu tố từ môi trường xung quanh, hỗ trợ của những người đi trước… bên cạnh những thế mạnh của chính bản thân. Khoảng từ năm 2011, các liên hoan phim ngắn mở ra cơ hội để các đạo diễn trẻ có cơ hội tiếp cận nhiều hơn với giám tuyển, những người ra quyết định (deci- sion maker) tại các liên hoan phim quốc tế hay quỹ hỗ trợ điện ảnh. Bên cạnh đó, phải kể đến một số chương trình đào tạo như Gặpgỡ mùathu do bộ đôi đạo diễn, nhà sản xuất Phan Đăng Di - Trần Thị Bích Ngọc khởi xướng từ năm 2013, với những buổi giảng dạy của đạo diễn Trần Anh Hùng. “Họ vừa tiếp cận được bên ngoài lẫn giao lưu với nhau, nên có cơ hội tìm thấy ekip của mình hoặc va chạm về mặt quan điểm, nghề nghiệp để các bạn vững vàng hơn, sắc bén hơn,” ông Minh chia sẻ.
