Tuần này, Bloomberg Economics vừa công bố “Export Potential Index” - một chỉ số mới nhằm đánh giá tiềm năng của các nền kinh tế có thể thay thế Trung Quốc trong vai trò trung tâm sản xuất toàn cầu. Kết quả? Trung Quốc vẫn là “ngọn núi khổng lồ” khó vượt, nhưng Việt Nam đang nổi lên như một trong những điểm sáng hiếm hoi ở châu Á.
Theo Chris Kennedy, chuyên viên phân tích tại Bloomberg Economics, “Trung Quốc duy trì lợi thế cấu trúc vượt trội so với các nền kinh tế mới nổi khác, thể hiện sức hút bền vững của nước này như một trung tâm sản xuất toàn cầu.” Trong chỉ số tổng hợp, Trung Quốc dẫn đầu ở hầu hết các hạng mục như năng lực sản xuất (0,12 điểm), kỹ năng lao động (0,15), và logistics thương mại (0,16). Dù vậy, Việt Nam gây chú ý khi đạt mức tương đương về năng lực sản xuất (0,12) và năng lượng (0,12) — cao hơn cả Hàn Quốc hay Malaysia trong một số khía cạnh.
So với các đối thủ mới nổi, tuy xếp sau Ấn Độ và Mỹ, Việt Nam vượt qua Indonesia, Malaysia và Thái Lan. Việt Nam nổi bật nhờ chi phí lao động cạnh tranh (0,11) và môi trường đầu tư cải thiện (0,09). Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng, “Made in Vietnam” đang trở thành một phần trong chiến lược “China + 1” của nhiều doanh nghiệp toàn cầu.
Nhìn từ góc độ khác, Wu Chongbo - giáo sư tại đại học Hạ Môn - trong một bài viết chia sẻ trên Think China, cho rằng đà tăng trưởng của Việt Nam những năm qua là “một hiện tượng đáng chú ý của châu Á, nhưng còn quá sớm để nói rằng Việt Nam có thể thay thế Trung Quốc.” Ông nhấn mạnh: “So với Trung Quốc, Việt Nam vẫn gặp những hạn chế rõ rệt — từ năng suất lao động thấp, hạ tầng logistics chưa hoàn thiện, đến phụ thuộc lớn vào vốn đầu tư nước ngoài.”
