Liệu làn sóng Chinamaxxing sắp có bước ngoặt như hàng hóa Nhật Bản?
Các thương hiệu Trung Quốc đang dần chinh phục người tiêu dùng toàn cầu nhờ chất lượng sản phẩm, gợi lại hành trình Nhật Bản từng trải qua để xây dựng danh tiếng Made in Japan.
Tác giả: Howard Chua-Eoan
Năm 1970, chú tôi trở về từ Nhật Bản với một món đồ chơi Godzilla chạy bằng pin. Khi ấy tôi 11 tuổi, đã mê phim quái vật Nhật Bản từ nhiều năm trước nên vô cùng thích thú. Nhưng chỉ vài tuần sau, con quái vật ngừng lắc lư trên đôi chân kim loại dày cộp. Tôi buồn bã tìm đến một lời giải thích mà ngày nay có thể gọi là meme: Còn mong đợi gì nữa, hàng sản xuất tại Nhật Bản mà.
Vào năm món đồ chơi Godzilla của tôi hỏng, câu nói mỉa mai về chất lượng kém của hàng hóa Nhật Bản đã tồn tại hơn hai thập niên. Tôi không phải cậu bé duy nhất thất vọng vì món đồ chơi của mình. Trong số tháng 2.1953, chuyên mục Talk of the Town của tạp chí The New Yorker từng đăng một mẩu chuyện về một đứa trẻ được tặng con gấu máy phủ lông vào dịp Giáng sinh. Khi tháo con gấu ra kiểm tra, cậu phát hiện bên trong, ngoài lớp da lông, phần lớn cấu tạo của nó là một vỏ lon bia Schlitz. Ngay cả sản phẩm xuất khẩu nổi tiếng nhất của Nhật Bản vào cuối thập niên 1950 và 1960, radio bán dẫn, cũng chưa thực sự đáng tin cậy.
Nhưng đến năm 1970, việc dùng cụm từ Made in Japan để chế giễu chất lượng hàng hóa đã trở nên thiếu công bằng. Người chú tặng tôi món đồ chơi Godzilla thực ra vừa tham dự Triển lãm Thế giới Expo 1970 tại Osaka. Sự kiện này là nơi Nhật Bản phô diễn năng lực nghệ thuật và thương mại, với công trình trung tâm Tháp Mặt trời vẫn đứng vững đến ngày nay và trở thành một biểu tượng nghệ thuật đại chúng dễ nhận diện của nước này.
Phiên bản Tháp Mặt trời mang hình dáng mèo tại một trung tâm thương mại ở Tokyo năm 2024. Hình ảnh: Howard Chua-Eoan/Bloomberg
Trong những năm trước triển lãm, Nhật Bản và người dân nước này đã kiên trì xây dựng danh tiếng về chất lượng và độ chính xác. Tokyo đăng cai Olympic mùa hè năm 1964, lần đầu tiên Thế vận hội được tổ chức tại châu Á. Sự kiện cũng là dịp Nhật Bản giới thiệu Shinkansen, hệ thống tàu cao tốc liên tỉnh lập kỷ lục về tốc độ.
