Giá nhà vẫn tiếp tục giảm ở Trịnh Châu, cho thấy những giới hạn của can thiệp từ nhà nước.
Tác giả: Bloomberg Businessweek
Khi chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tìm cách xoa dịu cuộc khủng hoảng bất động sản, mối đe dọa lớn nhất với nền kinh tế Trung Quốc, nỗ lực giải cứu ở một thành phố từng báo hiệu trước cuộc khủng hoảng đang không thể giúp thị trường phục hồi. Trịnh Châu, nơi tập đoàn công nghệ Foxconn vận hành nhà máy sản xuất iPhone lớn nhất thế giới, là một trong những địa phương đầu tiên ở Trung Quốc mà thị trường nhà đất sụp đổ. Kể từ năm 2022, chính quyền địa phương đã áp dụng một loạt biện pháp để hồi sinh thị trường, bao gồm các khoản vay cho chủ đầu tư để hoàn thành dự án còn dang dở, mua lại căn hộ tồn kho và biến chúng thành nhà ở giá rẻ, và thậm chí chi trả cho người dân muốn đổi nhà đã xuống cấp.
Trịnh Châu đã thử nghiệm nhiều ý tưởng đến mức giới chức từ các thành phố khác đổ xô đến để nghiên cứu mô hình của họ. Tuy nhiên, giá nhà ở Trịnh Châu và trên toàn Trung Quốc vẫn tiếp tục giảm. Trong chuyến thăm gần đây của BloombergBusinessweek, chúng tôi đã thấy những bằng chứng về sự can thiệp từ nhà nước—cần cẩu lại hoạt động nơi đường chân trời nhờ các khoản vay từ chính quyền cho các dự án bị đình trệ đã lâu, và người dân nhận chìa khóa để chuyển vào một dự án nhà ở giá rẻ. Nhưng những người có ý định mua nhà vẫn chưa tham gia do tin rằng giá nhà còn chưa chạm đáy. Nỗ lực thúc đẩy nhà ở xã hội, cố gắng táo bạo nhất của Trịnh Châu, không tạo được tác động đáng kể trong giảm nguồn cung dư thừa, bởi chính quyền địa phương gặp khó khăn khi thuyết phục các chủ đầu tư bán các khu căn hộ với mức chiết khấu đủ để có hiệu quả kinh tế.
Các tòa tháp dân cư của dự án Cloud World của Country Garden. Hình ảnh: Yufan Lu
Vấn đề lớn nhất ở Trịnh Châu và khắp Trung Quốc là các hộ gia đình, vốn những năm gần đây có tài sản tới 80% dựa vào bất động sản, nay lại đang gom góp tiền mặt. Do thị trường bất động sản không ổn định, Trung Quốc có nguy cơ rơi vào trì trệ kinh tế kéo dài giống như “thập kỷ mất mát” của Nhật Bản những năm 1990. Dù chính quyền đã can thiệp, cuộc khủng hoảng nhà còn có thể kéo dài vài năm nữa: Dân số Trung Quốc đang giảm, người tiêu dùng lo lắng về nguy cơ thất nghiệp, và đơn giản là hiện nay đã có quá nhiều nhà.
Ở Huệ Tể, ngoại ô Trịnh Châu, Yoki Ye nói từ lâu cô đã mơ sẽ mua được căn hộ lớn hơn cho mình và cậu con trai bảy tuổi, nhưng giờ đã gác lại ý định đấy. Ye từng sở hữu một căn hộ cho thuê nhỏ với chồng cũ, mà họ bán vào năm 2020 sau khi lương của người chồng bị giảm mạnh trong đợt trấn áp lương bổng của ngành tài chính. Giá bán căn nhà chỉ bằng 1/5 so với khi thị trường đạt đỉnh. Ye, hiện 37 tuổi và đã ly dị, làm giáo viên tiếng Anh bán thời gian và còn sở hữu một căn hộ cho thuê khác giúp cô trang trải chi phí, nhưng cô đã phải tiết kiệm rất nhiều. “Tôi từng nghĩ giá nhà sẽ không bao giờ giảm,” cô nói. “Thực tế như một cú tát vào mặt.”
