Khi các công ty từ bỏ cam kết khí hậu, liệu có điểm sáng nào không?
Coca-Cola, BP, HSBC và vô số tập đoàn toàn cầu khác đang giảm cam kết về môi trường, trong bối cảnh hành động có tính tự nguyện đang ngày càng hiếm hoi.
Tác giả: Ben Elgin
Peter Ford đã chứng kiến cận cảnh cả những hứa hẹn lẫn cạm bẫy của các cam kết khí hậu từ giới doanh nghiệp. Ford, 40 tuổi và là người Anh, gần đây đã có năm năm làm việc tại Hennes & Mauritz (H&M) nhằm cố gắng giảm lượng khí thải trong chuỗi cung ứng khổng lồ của tập đoàn thời trang Thụy Điển, từ dây chuyền may mặc ở Campuchia đến xưởng nhuộm ở Việt Nam. Ông đã gặp gỡ hàng trăm nhà cung cấp, thúc đẩy cải thiện hiệu suất năng lượng và loại bỏ nồi hơi đốt than. Và phải công nhận rằng H&M đã đầu tư khoảng 200 triệu đô la Mỹ mỗi năm cho những nỗ lực này và gần đây báo cáo mức giảm 24% lượng khí thải trong chuỗi cung ứng.
Nhưng Ford không lấy vậy làm vui mừng. “Xét toàn ngành, mọi thứ vẫn chưa ổn,” ông thẳng thắn nói. Khí thải từ ngành may mặc vẫn đang tăng và theo công ty tư vấn McKinsey, có thể tăng thêm 30% nữa trong thập kỷ này. Theo Ford, dù vài thương hiệu đang rất nỗ lực, phần lớn ngành này “thà ngồi yên chờ mọi thứ tự diễn ra.” Tình trạng lệch pha đấy không chỉ của riêng ngành thời trang. Từ hàng không đến ngân hàng hay bán lẻ, câu chuyện đều giống nhau: Trong vài thập kỷ qua, hơn 4.000 công ty đã đưa ra những cam kết khí hậu lớn, nhưng kết quả thì ít ỏi, và lượng khí thải vẫn tiếp tục tăng.
Tệ hơn nữa, chúng ta hiện đang chứng kiến một làn sóng thoái lui. Trong năm qua, nhiều công ty khắp thế giới đã hủy bỏ các cam kết về khí hậu, một số cam kết trong đó được đưa ra mới vài năm trước. BP đang rút lui khỏi lĩnh vực năng lượng tái tạo và tăng cường khai thác dầu. Coca-Cola và PepsiCo từ bỏ hoặc làm suy yếu các cam kết mà họ đưa ra vào năm 2021 về việc cắt giảm sử dụng nhựa nguyên sinh. Các ngân hàng lớn như Wells Fargo và HSBC thì rút lại nhiều kế hoạch giảm khí thải. Walmart thừa nhận họ đang chậm tiến độ trong việc đạt được các mục tiêu khí hậu, trong khi FedEx cho biết có khả năng sẽ không kịp hoàn thành mục tiêu chuyển một nửa số xe giao hàng sang xe điện vào năm 2025. Cuộc thoái lui của khối doanh nghiệp đặc biệt nghiêm trọng ở Mỹ, nơi chính quyền Trump đang tích cực bãi bỏ quy định về khí hậu và rút khỏi các hiệp định quốc tế như thỏa thuận Paris.
Ford tại chợ Olympic ở Phnom Penh, Campuchia. Hình ảnh: Thomas Cristofoletti
Xu hướng này thật đáng lo ngại với những ai muốn duy trì một hành tinh thân thiện với sự sống. Cứ với tốc độ này, chúng ta sẽ làm trái đất ấm lên khoảng 3°C trong thế kỷ này, mức tăng được dự báo sẽ đẩy hành tinh vào tình trạng hỗn loạn, khi nguồn cung lương thực suy giảm, hệ sinh vật biển bị tàn phá, các đợt nắng nóng khắc nghiệt và hạn hán nghiêm trọng hơn.
