Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) toàn cầu đang trải qua một cuộc tái cấu trúc mang tính lịch sử, chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất hàng tiêu dùng truyền thống sang các ngành công nghiệp định hình tương lai, theo báo cáo công bố cuối quý III.2025 của McKinsey.
Dòng vốn xuyên biên giới đang tập trung vào các lĩnh vực then chốt, trong đó 75% thông tin công bố đầu tư toàn cầu theo báo cáo The FDI shape industry and trade tomorrow của McKinsey, đổ dồn vào các ngành công nghiệp định hình tương lai như bán dẫn, hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), pin xe điện và các nguồn tài nguyên phục vụ các ngành này. Trong bức tranh đó, Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích trọng yếu tại khu vực châu Á mới nổi.
Sự trỗi dậy của các siêu dự án, còn gọi là Megadeals, đang làm thay đổi hoàn toàn luật chơi kinh tế. Báo cáo McKinsey chỉ ra rằng mặc dù các dự án có quy mô trên 1 tỉ USD chỉ chiếm vỏn vẹn 1% số lượng giao dịch, nhưng chúng lại nắm giữ tới 50% tổng giá trị FDI toàn cầu. Điều này phản ánh một thực tế rằng cuộc chơi công nghệ tương lai đang nằm trong tay những tập đoàn có nguồn lực tài chính khổng lồ. Tại Đông Nam Á, Việt Nam cùng với Malaysia và Ấn Độ đang là những quốc gia hưởng lợi lớn nhất khi các tập đoàn đa quốc gia nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
Trong lĩnh vực bán dẫn và hạ tầng AI, FDI đang đóng vai trò là động cơ chính mở rộng năng lực sản xuất toàn cầu. Nhóm nghiên cứu của McKinsey nhận định rằng nếu các dự án được công bố hiện nay triển khai thành công, chúng sẽ đóng góp thêm 60% năng lực sản xuất chip tiên tiến so với thời điểm năm 2022. Báo cáo cũng chỉ ra Việt Nam đang nổi lên như một nhân tố quan trọng trong chiến lược Trung Quốc + 1, thu hút các dòng vốn ý nghĩa vào sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời và linh kiện điện tử tiên tiến. Minh chứng cụ thể là sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Intel, Amkor và Hana Micron với các tổ hợp đóng gói và kiểm thử chip hiện đại tại Bắc Ninh và TP.HCM.
