Kinh tế và tiền bạc là những lực lượng quyền năng. Chúng dịch chuyển các cuộc bầu cử và định hình sự nghiệp cũng như cuộc sống của chúng ta. Nhưng chúng không hẳn là chất liệu cho những bản sonnet. Dù có thể tuyệt vọng vì giá xăng dầu hay tranh luận nảy lửa về chính sách thuế, chúng ta đơn giản là không thấy các chủ đề đó xuất hiện ở nhà hát opera.
David Lang, nhà soạn nhạc từng đoạt giải Pulitzer, nghĩ rằng đây là thời điểm của kinh tế học. Tác phẩm the wealth of nations
của ông, vừa ra mắt tuần này ở dàn nhạc Giao hưởng New York, là suy ngẫm bằng âm nhạc về cuốn sách kinh điển của Adam Smith, một triết gia người Scotland thường được ghi nhận là người góp công tạo ra lĩnh vực kinh tế học. Tác phẩm sẽ được chỉ huy bởi Gustavo Dudamel, người sắp đảm nhận vị trí giám đốc âm nhạc và nghệ thuật của dàn nhạc.
Bản oratorio của Lang (tác phẩm cho dàn nhạc với các ca sĩ) là cuộc khám phá sâu rộng về công trình của Smith, được xuất bản vào năm 1776, cùng năm Hoa Kỳ tuyên bố độc lập. Lang thừa nhận Sự giàu có của các quốc gia không phải là nàng thơ dễ dãi: Cuốn sách dài hơn 1.000 trang và nổi tiếng khó hiểu, với những câu văn dài, quanh co và những ý tưởng vòng vo dường như cứ lặp đi lặp lại. Nói một cách thẳng thắn, nó không phải là thứ để làm hài lòng đám đông, điều khiến tôi tự hỏi: Liệu mọi người có muốn nghe những suy ngẫm kiểu opera về ưu điểm của thương mại tự do không? Liệu có nhu cầu cho nguồn cung cụ thể này không?
“Nó không có ý là một bài giảng kinh tế,” Lang vừa cười vừa nói. “Tất cả chúng ta đều có một kiểu mối quan hệ xoắn xuýt và cảm xúc với tiền bạc.” Có lẽ ông có lý. Các buổi biểu diễn đều gần như cháy vé.
