Đăng ký Hội viên Premium

Bạn cần có tài khoản thu phí để truy cập nội dung này.

Đăng ký ngay
Hoặc

Đã có tài khoản?

Đăng nhập tại đây

Ấn phẩm in mới nhất

Mỹ là quốc gia trẻ tuổi già cỗi nhất thế giới!

Dù luôn tự xem là quốc gia trẻ tuổi, Mỹ ở tuổi 250 thực chất là một nền chính trị già cỗi với thể chế lâu đời, đang được vận hành bởi thế hệ lãnh đạo cao tuổi.
Tác giả: Adrian Wooldridge*
Mỹ là quốc gia trẻ tuổi già cỗi nhất thế giới!

Mỹ luôn muốn tự xem mình là một quốc gia trẻ tuổi, sản phẩm của một cuộc cách mạng chống lại vương quyền, giáo hội và tầng lớp quý tộc. Quốc gia này được xây dựng dựa trên lời hứa về tương lai (mưu cầu hạnh phúc) thay vì những đòi hỏi của quá khứ. Ngay cả giới bảo thủ tại Mỹ cũng mang tư tưởng cách mạng: Trong khi Winston Churchill thường vừa nhâm nhi rượu cùng xì gà vừa nói rằng ông chuộng quá khứ hơn hiện tại và thích hiện tại hơn tương lai, thì Ronald Reagan lại thường xuyên trích dẫn câu châm ngôn của Tom Paine: “Chúng ta nắm trong tay quyền lực để tái thiết lại thế giới.”

Thế nhưng, ở tuổi 250, Mỹ trên thực tế lại là một quốc gia già cỗi. Nước này sở hữu hiến pháp thành văn lâu đời nhất thế giới còn hiệu lực (năm 1787), đảng chính trị lớn đang hoạt động cổ xưa nhất (đảng Dân chủ) và hệ thống liên bang lâu đời nhất. Đảng Lao động Anh liên tục cải tổ Thượng viện (Viện Quý tộc), mà gần đây nhất là vào mùa xuân năm nay khi bãi bỏ tư cách của 92 nghị sĩ quý tộc cha truyền con nối cuối cùng. Trong khi đó, người Mỹ chưa từng có cuộc cải tổ nghiêm túc nào đối với Thượng viện kể từ năm 1913, thời điểm họ quyết định các thượng nghị sĩ phải do người dân bầu trực tiếp thay vì do nghị viện các bang lựa chọn. Hãy thử so sánh Mỹ với Pháp, một sản phẩm khác của phong trào Khai sáng thế kỷ 18. Pháp đã trải qua 5 nền cộng hòa, 2 thời kỳ quân chủ, 1 chế độ Đốc chính, 1 chế độ Tổng tài, một vài đế chế và một chế độ phát xít. Hoặc so với Ấn Độ, quốc gia thành hình từ cuộc đấu tranh chống thực dân, cũng mới chỉ được thành lập vào năm 1947.

Người Mỹ rất thích đến châu Âu để ngắm nhìn những ngôi làng duyên dáng và các di tích cổ xưa. Nhưng các khu lịch sử trung tâm của cả Boston lẫn Washington lại mang đến cảm giác cổ kính hơn nhiều so với nhiều thành phố châu Âu, bởi nơi đây không bị bom đạn chiến tranh tàn phá. Những người Mỹ đầu tiên định cư khi vua James I còn tại vị và nước Anh khi đó còn chưa hợp nhất thành vương quốc Anh (Britain). Bản Tuyên ngôn Độc lập Mỹ được ký một thế kỷ trước khi cả Đức hay Ý ra đời. "Sự trẻ trung của nước Mỹ là truyền thống lâu đời nhất của họ," Oscar Wilde từng châm biếm. "Nó đã kéo dài suốt 300 năm qua."

Một quốc gia già cỗi đang hình thành một thế hệ lãnh đạo tinh hoa già hóa. Donald Trump là tổng thống thứ hai liên tiếp đón sinh nhật tuổi 80 tại Nhà Trắng. Các thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ có thể bám giữ quyền lực cho đến tận tuổi ngoài 90, bất kể họ có còn đủ sức khỏe để làm việc hay không: Kay Granger, đại biểu đến từ bang Texas, vẫn tại vị dù đang sống trong một khu dưỡng lão và phải vật lộn với "các vấn đề sa sút trí tuệ"; còn thượng nghị sĩ bang California, Dianne Feinstein, qua đời ngay khi đang tại chức ở tuổi 90 và trước đó thường xuyên tỏ ra không hiểu những gì đang diễn ra xung quanh mình. Nếu tổng thống, phó tổng thống và chủ tịch hạ viện cùng gặp nạn trong một thảm kịch nào đó, chiếc ghế tổng thống sẽ thuộc về Chuck Grassley, 92 tuổi. Giới học giả biên niên ký thường mỉa mai những sự sắp xếp này, nhưng chính các khoa ngành tại nhóm trường đại học Ivy League cũng theo hệ thống cai trị của người già, nơi mà cơ hội thăng tiến chỉ xuất hiện sau mỗi lần có người qua đời.

Theo Bloomberg

Bài liên quan