Đây là thời điểm rất quan trọng, theo tôi, đối với kinh tế Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng GDP ấn tượng đã nâng cao mức sống và tổng sản phẩm quốc gia trong hai thập kỷ qua. Nếu Việt Nam muốn trở thành một quốc gia phát triển, phần quan trọng nhất sẽ nằm ở thập kỷ tiếp theo, do mô hình tăng trưởng trong quá khứ sẽ không còn phù hợp để đưa Việt Nam lên một nấc thang mới.
Điều cần thiết phải bắt đầu ngay từ bây giờ, là những chính sách quyết liệt mang tính chuyển đổi với nền kinh tế để trở thành quốc gia dẫn đầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc giảm phụ thuộc vào dòng vốn FDI cũng như giảm bớt các hoạt động sản xuất đòi hỏi kỹ năng lao động giản đơn là điều cần thiết. Điểm tiếp theo là chuyển đổi các khu vực kinh tế phi chính thức sang chính thức sẽ thúc đẩy năng suất, tăng nguồn thu thuế và tạo nền tảng vững chắc hơn cho tăng trưởng bền vững. Tại sự kiện Vietnam Investment Summit 2024, các diễn giả đã thảo luận về câu chuyện nâng hạng thị trường, cũng như tháo bớt các rào cản trên thị trường tài chính. Đây là bước đầu để giải quyết các e ngại của nhà đầu tư, tạo ra các cơ chế linh hoạt cho dòng vốn vào và ra. Những bước đi kể trên sẽ là trụ cột của mô hình tăng trưởng mới.
Là người quan sát, tôi cảm thấy vừa thú vị vừa lo âu khi nhìn về một số yếu tố bên ngoài, cụ thể là các biến động địa kinh tế trên toàn cầu. AI và bán dẫn, hai lĩnh vực được nhắc tới ở trên là những từ khoá nóng nhất hiện tại bởi vừa ẩn chứa cả rủi ro và tiềm năng khi các hoạt động sản xuất có xu hướng dịch chuyển từ các quốc gia phát triển sang những nhóm nước đang phát triển như Việt Nam. Ngoài ra, gia tăng bảo hộ thương mại khi tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng cũng có thể ảnh hưởng quan hệ giữa Hoa Kỳ với Việt Nam, nhưng tôi nghĩ rằng Việt Nam có vị trí đặc biệt để giảm thiểu rủi ro, thậm chí được hưởng lợi từ các chính sách này.
Đây là một thời điểm khó khăn, nhưng tôi tự tin rằng đội ngũ lãnh đạo Việt Nam đủ sáng tạo để tìm ra những giải pháp phù hợp. Việt Nam đã làm rất tốt trong duy trì mối quan hệ với các đối tác, từ Mỹ, EU tới Nhật Bản… Việt Nam có lẽ là một trong những quốc gia có môi trường thương mại cởi mở nhất trong khu vực, nếu nhìn vào danh sách các quốc gia có hiệp định thương mại tự do và quan hệ đối tác chiến lược với đất nước. Thách thức tiếp theo không phải là gia tăng số lượng hiệp định thương mại tự do, mà cần đi sâu và tối ưu những lợi ích về thương mại.
