Cách một nhà sản xuất thùng rác chống chuột của Mỹ bị dồn vào thế bí vì thuế quan của Trump.
Các doanh nghiệp nhỏ đang nhận ra rằng không có nơi nào an toàn trong các cuộc chiến thương mại.
Tác giả: Enda Curran
Giáng sinh vừa rồi, bà Liz Picarazzi, chủ công ty chuyên sản xuất thùng rác chống chuột được lắp đặt quanh thành phố New York, đã hủy kế hoạch nghỉ lễ và kéo gia đình bà đến Việt Nam để cố gắng bảo vệ doanh nghiệp trước các khoản thuế quan mới. Bà bắt đầu kinh doanh từ sân sau nhà mình ở Brooklyn vào năm 2012. Citibin, hiện có tám nhân viên, gồm cả chồng bà – ông Picarazzi - phát triển mạnh mẽ những năm gần đây nhờ cuộc chiến chống chuột của thị trưởng Eric Adams. “Doanh nghiệp của tôi sẽ không tồn tại nếu tôi không sống giữa rác và chuột ở thành phố New York,” Picarazzi nói.
Sản phẩm của Citibin có nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau: Công ty còn sản xuất tủ đựng xe đẩy trẻ em và bưu kiện, và thùng rác được quảng cáo là cực bền và chống được cả gấu. Giá cả dao động từ 2.000 đến 15 ngàn đô la Mỹ. Picarazzi, 52 tuổi, ban đầu tự sản xuất thùng rác, vốn làm từ nhôm, thép và com- posite tre, tại New York, Pennsylvania và Connecticut, nhưng năm 2017, bà chuyển toàn bộ sản xuất sang Trung Quốc, nơi chi phí thấp hơn nhiều. “Việc thiết lập sản xuất ở Trung Quốc rất, rất dễ dàng, dễ hơn cả ở Mỹ, và là một người Mỹ, phát hiện ra điều đó thật khủng khiếp,” bà nói.
Nhà sáng lập Citibin, Picarazzi. Hình ảnh: Charles Caesar cho Bloomberg Businessweek
Không lâu sau đó, thuế quan với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, được áp trong nhiệm kỳ đầu của tổng thống Donald Trump, đã ảnh hưởng đến sản phẩm của bà. Mức thuế ban đầu gây ảnh hưởng mạnh, nhưng dần được dỡ bỏ. Trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, Picarazzi tìm cách bảo vệ doanh nghiệp của mình trước khả năng một đợt tăng thuế quan mới, vì vậy bà đã chuyển khoảng 1/3 sản xuất sang Việt Nam. “Tôi thực sự cảm thấy khá tốt về vị thế của mình, ‘giỏi đấy, mình đã chuẩn bị tốt vào năm 2024, mình đáng nhận điểm A cho chiến lược ‘Trung Quốc cộng một,’” bà kể, ý chỉ công thức được các công ty đa quốc gia ưa chuộng để đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong khi vẫn duy trì sự hiện diện tại Trung Quốc.
Cảm giác tự mãn đó không kéo dài lâu. Chiến thắng của ông Trump vào tháng 11.2024 khiến Picarazzi nhận ra rằng bà phải rời hẳn Trung Quốc. Trong chiến dịch tranh cử, ứng cử viên Cộng hòa đã cam kết sẽ tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc lên tới 60%. Trong chuyến đi được sắp xếp vội vàng vào tháng 12.2024, bà bắt tay vào kế hoạch chuyển toàn bộ sản xuất sang Việt Nam, quốc gia đã được chú ý hơn nhiều những năm gần đây từ các công ty cả lớn lẫn nhỏ vốn đang tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn giữa cuộc thương chiến Mỹ-Trung.
