Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên đen tối nhất của các thỏa thuận thương mại, sau khi Washington công khai gắn kết lợi ích an ninh quốc gia với thành công kinh tế. Nếu một quốc gia muốn được giảm thuế, họ phải đáp ứng những yêu sách quốc phòng của Tổng thống Donald Trump.
Chiến lược này đang phát huy tác dụng. Tuần trước, Nhà Trắng đã đạt được các thỏa thuận với Indonesia, Philippines và Nhật Bản, cho phép họ được hưởng mức thuế thấp hơn mức Mỹ từng đe dọa áp dụng. Đổi lại, các nước này phải ký vào những cam kết mơ hồ liên quan đến quốc phòng và an ninh quốc gia.
Ông Bob Savic, người đứng đầu bộ phận tư vấn thương mại quốc tế và lệnh trừng phạt tại Viện Chính sách Toàn cầu ở London, cho rằng đây là sự khác biệt rõ rệt so với lối ngoại giao truyền thống. “Chính quyền ông Trump đã tái định nghĩa chính sách của Mỹ bằng cách ràng buộc trực tiếp các thỏa thuận kinh tế với lợi ích an ninh quốc gia,” ông nói. Theo ông, mục tiêu cốt lõi của Nhà Trắng là tận dụng sức mạnh kinh tế của Mỹ để bảo vệ và thúc đẩy các lợi ích chiến lược, trong đó có việc kiềm chế Trung Quốc và định hình lại luật chơi thương mại toàn cầu.
Chiến lược này có thể mang lại thắng lợi ngắn hạn, đặc biệt trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc, nhưng về lâu dài, cái giá phải trả là không nhỏ. Nó làm xói mòn lòng tin của công chúng quốc tế vào vai trò lãnh đạo của Mỹ, khiến các đồng minh xa lánh và đẩy nhanh quá trình hình thành các khối kinh tế đối trọng. Việc mở rộng nhóm BRICS là ví dụ mới nhất. Từng được lập ra như một đối trọng với trật tự quốc tế do Mỹ dẫn đầu, nhóm này ngày càng thu hút sự quan tâm trong bối cảnh chiến tranh thương mại leo thang.
