Việt Nam xếp hạng 14/30 về Chỉ số Thương mại Bền vững (STI) 2026 với 61,64 điểm. Chỉ số thương mại bền vững là bảng xếp hạng được công bố hàng năm nhằm đánh giá 30 nền kinh tế, phần lớn ở châu Á - Thái Bình Dương, cùng các đối tác thương mại lớn như Vương quốc Anh, Mỹ, Canada theo ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Bảng xếp hạng do Hinrich Foundation phối hợp với trung tâm Năng lực cạnh tranh Thế giới thuộc IMD, học viện đào tạo quản lý tại Thụy Sĩ thực hiện.
Kinh tế mất vai trò dẫn dắt
Thứ hạng của Việt Nam năm nay không thay đổi, nhưng các chỉ số chính đang diễn biến ngược chiều. Trụ cột kinh tế từng là động lực chính giúp Việt Nam giữ thứ hạng trong giai đoạn 2022-2025 giảm điểm trong năm 2026, tương tự là trụ cột xã hội. Việt Nam giữ được vị trí chủ yếu nhờ trụ cột môi trường tăng 5 bậc lên hạng 8.
Đà giảm ở trụ cột kinh tế không chỉ xảy ra với Việt Nam. Báo cáo theo dõi ba khuôn khổ thương mại lớn mà Việt Nam đều là thành viên, mỗi khuôn khổ có mức ràng buộc khác nhau. Ba hiệp định bao gồm: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) với 12 thành viên, hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), gồm 15 thành viên ở châu Á - Thái Bình Dương và diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), với 21 thành viên.
Dù khác nhau về mức độ ràng buộc, cả ba khối đều chứng kiến điểm kinh tế trung bình giảm trong năm 2026: 8,74 điểm ở RCEP, 6,58 điểm ở APEC và 5,63 điểm ở CPTPP. Theo nhóm nghiên cứu, mức giảm đồng loạt này khó giải thích bằng thiết kế của riêng hiệp định nào, mà phản ánh môi trường thương mại toàn cầu đang thay đổi: WTO không còn khả năng giải quyết tranh chấp, chính sách đơn phương lấn át đàm phán đa phương, và các nước chuyển sang ký những hiệp định nhỏ hơn.
