Thật dễ để cho rằng chưa có nhiều điều thay đổi kể từ khi Shinzo Abe, thủ tướng nắm quyền lâu nhất Nhật Bản, bị ám sát giữa ban ngày cách đây tròn một năm. Nhưng thật ra đang có một cơn sóng ngầm, và Nhật Bản đang tiến gần hơn đến quốc gia Abe mong muốn khi ông bị ám sát ngày 8.7.2022. Người ta không còn nói nhiều về sự xuống dốc của quốc gia đã qua thời hoàng kim này, mà trái lại: Từ các viện nghiên cứu cho đến những quỹ phòng hộ, ai nấy đều đang nhắc tới Nhật Bản.
Tokyo hiện là trung tâm trong chính sách "phi rủi ro hóa" khỏi Trung Quốc của Washington. Dòng tiền đang đổ vào các thị trường ở Nhật Bản, dẫn đầu bởi Warren Buffett. Và dòng khách du lịch đến đảo quốc đang quay trở lại, với số lượng người Mỹ đến thăm Nhật Bản đang nhiều hơn cả mức trước đại dịch.
Abe từng muốn giúp Nhật Bản thoát khỏi mặc cảm tội lỗi chiến tranh, để giành lấy một vị trí rõ rệt hơn trên sân khấu địa chính trị quốc tế tương xứng với tầm vóc kinh tế của nước này. Vị cố thủ tướng không chỉ nói rõ về cách nước Nhật cần định vị mình ra sao trong thế đối đầu với Trung Quốc, mà còn tạo dựng ra mô hình hiện đang phổ biến trong giới tư duy phương Tây đối với Bắc Kinh. Abe là người đi đầu với khái niệm "một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở," về sau được nước Mỹ sử dụng lại.
Về mặt kinh tế, một trong những trọng tâm chính trong các mục tiêu của Abe là hồi sinh nền kinh tế Nhật. Về mặt này, họ đang có nhiều tin vui: Nhật Bản dự kiến sẽ đạt tăng trưởng GDP 1,2% trong năm nay, mức nằm trong nhóm cao nhất trong các quốc gia phát triển. Giảm phát chỉ còn là quá vãng, các doanh nghiệp đang sẵn lòng trả thêm tiền lương cho người lao động, dẫu mức lương thực nhận tại Nhật Bản vẫn đang trên đà giảm.
