Cơ quan quản lý tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó điểm đáng chú ý là mở rộng phạm vi tài sản được chấp nhận làm tài sản bảo đảm khi vay vốn. Theo đó, ngoài bất động sản, máy móc hay hàng tồn kho, các loại tài sản phi truyền thống như dữ liệu số, quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm, thậm chí tài sản ảo cũng có thể được xem xét sử dụng để thế chấp khoản vay. Cùng với thay đổi này, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được điều chỉnh theo hướng mở rộng, nâng trần lao động lên tối đa 300 người và doanh thu lên đến 400 tỉ đồng.
Trong nhiều năm qua, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn được xem là “xương sống” của nền kinh tế khi chiếm hơn 98% tổng số đơn vị kinh doanh trên cả nước. Tuy vậy, khả năng tiếp cận vốn tín dụng của khu vực này vẫn còn hạn chế. Tính đến cuối tháng 4 năm nay, tỷ lệ dư nợ tín dụng dành cho nhóm này mới chỉ dao động quanh mức 19 đến 20%. Nguyên nhân chủ yếu đến từ yêu cầu tài sản thế chấp mang tính truyền thống của hệ thống ngân hàng, vốn ưu tiên bất động sản hoặc tài sản hữu hình có thể định giá rõ ràng.
Rào cản này tạo ra bất lợi lớn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, nơi giá trị cốt lõi không nằm ở nhà xưởng hay đất đai mà tập trung vào phần mềm, thuật toán, dữ liệu và đội ngũ nhân sự. Trong bối cảnh đó, việc chấp nhận tài sản vô hình làm cơ sở vay vốn được xem là bước thay đổi đáng kể, giúp thu hẹp khoảng cách giữa mô hình kinh doanh hiện đại và cơ chế tín dụng truyền thống.
Song song với việc mở rộng danh mục tài sản bảo đảm, dự thảo cũng điều chỉnh cách tiếp cận đánh giá tín dụng. Thay vì chỉ dựa vào giá trị tài sản, các tổ chức tín dụng được khuyến khích xem xét phương án kinh doanh, dòng tiền thực tế và xếp hạng tín nhiệm của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp phản ánh sát hơn sức khỏe tài chính thực sự của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo.
