Cái giá phải trả để kết thúc các cuộc chiến hiện nay
Ngay cả khi các cuộc chiến kết thúc thì cả thế giới vẫn phải trả giá đắt, và một nền hòa bình tồi tệ sẽ khiến chi phí còn cao hơn nữa để ngăn ngừa xung đột trong tương lai.
Tác giả: Mark Whitehouse
Sự kiện ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ có thể khiến 2025 trở thành năm bản lề với các cuộc chiến tranh ở Gaza và Ukraine, do lời hứa của ông Trump sẽ kết thúc chiến sự ở cả hai nơi đấy.
Tuy nhiên, ngay cả nếu ông làm được như mình nói, hệ quả kinh tế của các cuộc xung đột đấy vẫn là dài lâu, và chưa chắc đã khiến tình hình thật sự tốt hơn. Hai cuộc chiến đó là những thảm kịch nhân đạo vào loại tồi tệ nhất thế kỷ 21. Tới 180 ngàn binh sĩ và 40 ngàn thường dân có thể đã thiệt mạng, gồm hàng ngàn trẻ em. Ngoài ra, số người Palestine tử vong gián tiếp, vì đói và bệnh tật, có thể là hơn 60 ngàn. Hàng triệu người khác đã mất nhà cửa, có thể là vĩnh viễn. Riêng đống đổ nát ở Gaza phải nhiều năm nữa mới dọn dẹp xong. Tác động địa chính trị là không thể đoán trước – như đã thể hiện rõ qua biến cố sụp đổ đột ngột của chế độ Assad ở Syria.
Thiệt hại từ một cuộc tấn công tên lửa của Nga tại mỏ than Pokrovske của Metinvest BV gần Pokrovsk, Ukraine, vào ngày 25 tháng 10. Hình ảnh: Christopher Occhicone/Bloomberg.
Nhưng cho tới nay, các thị trường chứng khoán toàn cầu có vẻ không quá lo lắng. Tính tới cuối tháng 11.2024, chỉ số vốn toàn cầu Bloomberg đã tăng khoảng 25% so với khi Nga đưa quân vào Ukraine ngày 24.2.2022, và 32% so với khi Hamas tấn công Israel ngày 7.10.2023.
Tinh thần lạc quan đó là do đâu? Chiến tranh thì phải có thắng bại. Nền kinh tế Ukraine đã thu hẹp đáng kể; Gaza coi như đã sụp đổ. Thiếu nguồn khí đốt giá rẻ từ Nga, cả người tiêu dùng và hãng sản xuất ở châu Âu lâm vào khó khăn, nhất là ở Đức, nơi những hãng công nghiệp khổng lồ như Volkswagen và Thyssenkrupp đang cảnh báo sẽ buộc phải cắt giảm mạnh sản lượng và nhân sự. Nhưng các công ty khí hóa lỏng (LNG) Mỹ lại tăng mạnh xuất khẩu sang châu Âu, và những hàng quốc phòng như Rheinmetall (Đức) có giá cổ phiếu tăng vọt bởi kỳ vọng đơn hàng và doanh thu mới.
