Tại hội nghị COP-29 ở Azerbaijan, cuộc đàm phán
về hàng trăm tỉ đô la Mỹ tài trợ mới với vấn đề khí
hậu cho các nước đang phát triển đã vất vả kéo dài
hơn dự kiến. Những lời buộc tội gay gắt khiến phiên
họp kín tuyệt vọng vào thứ Bảy tưởng chừng rơi vào
bế tắc không lối thoát. Tâm trạng các đại biểu càng
thêm u ám khi ngay cả đồ ăn chuẩn bị cho họ cũng
hết nhẵn vào đêm trước ở sân vận động Olympic
Baku, nơi tạm thời trở thành lãnh thổ do Liên hiệp
quốc cai quản ở hội nghị thượng đỉnh thường niên
về khí hậu lần này.
Trong khi đàm phán rơi vào bế tắc, một nhóm
đặc phái viên của một số nước dễ tổn thương nhất -
bao gồm các quốc đảo nghĩ họ sẽ là nạn nhân đầu
tiên của tình trạng nước biển dâng và nhiệt độ tăng
vọt - đã đột ngột rời cuộc họp.
Dù chuyện kỳ kèo đến mức đẩy đàm phán về khí
hậu đến bờ vực đổ vỡ không phải chuyện mới và
thương lượng thường kéo dài thêm một ngày sau
thời hạn chính thức, vụ bỏ họp ở Azerbaijan dẫn tới
nguy cơ mới chỉ xảy ra một lần trong ba thập kỷ qua:
Phần đàm phán chính của COP sẽ đổ vỡ. Khi phe
gồm các nước đang thấy bị đe dọa nhất phàn nàn
rằng họ bị các nước đã giàu lên nhờ đốt nhiên liệu
hóa thạch phớt lờ một cách có hệ thống, có vẻ như
cuộc đàm phán về tài chính sẽ đổ vỡ.
Tình thế bế tắc hôm thứ Bảy là vực sâu của 14
ngày đàm phán ở Azerbaijan - và là khoảnh khắc
phát đi cảnh báo về tương lai khó khăn của nỗ lực
hợp tác khí hậu toàn cầu. Sự kiện ông Donald Trump
đắc cử chỉ một tuần trước khi COP-29 khai mạc dẫn
tới nguy cơ nước Mỹ sẽ sớm rút khỏi các cuộc đàm
phán trong tương lai, sau nhiều năm nỗ lực hiệu quả,
khi Mỹ hợp tác với nước xả thải hàng đầu Trung
Quốc để xây dựng quan điểm đồng thuận. Nguy
cơ phú quý giật lùi đã khiến hội nghị gặp nhiều khó
khăn, khi Saudi Arabia dẫn đầu cuộc vận động tập
hậu đòi gác lại thỏa thuận về “chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch,” vốn khó khăn lắm mới đạt được ở
COP-28 năm ngoái tại Dubai.
