Một chiếc xe tải chất đầy sò điệp rồ máy chạy qua Monbetsu, thị trấn cảng nhỏ của Nhật Bản ở phía đông bắc Hokkaido. Những chiếc vỏ va vào nhau lách cách, trong khi phần thịt trong suốt bên trong vẫn đang ngọ nguậy do vừa được đánh bắt tươi sống từ biển Okhotsk. Thêm nhiều chiếc xe tải nối đuôi theo sau. Mùa thu hoạch đang ở giai đoạn cao điểm.
Xe nâng di chuyển hết thùng hàng này đến thùng hàng khác vào các nhà máy, nơi những hàng dài công nhân tách vỏ sò điệp từ sáng đến tối, sáu ngày một tuần. Mùi nước biển tràn ngập không khí cùng tiếng hải âu kêu loanh quanh ngoài trời, sà xuống tranh giành những mẩu vụn. Kazuya Yamazaki, chủ tịch công ty chế biến Maruuroko Sanwa Suisan Co., cho biết việc kinh doanh vẫn diễn ra rất tốt. “Chúng tôi sẽ không quay lại phương thức cũ,” ông Yamazaki nói. “Không bao giờ.”
Phương thức cũ mà ông nhắc tới là việc phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc. Vào năm 2023, Bắc Kinh, bên mua thủy sản nước ngoài lớn nhất của Nhật Bản lúc đó, đột ngột cấm nhập khẩu với lý do lo ngại về việc xả nước thải đã qua xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima bị hư hại. Ngành sò điệp Nhật Bản buộc phải tái thiết, tìm kiếm các trung tâm chế biến và khách hàng mới, đồng thời giảm bớt sự hiện diện dài hạn tại Trung Quốc do lo ngại quốc gia này sẵn sàng sử dụng thương mại làm vũ khí ngoại giao.
Chiến lược này đã phát huy hiệu quả. Kim ngạch xuất khẩu sò điệp của Nhật Bản đạt 90,6 tỉ yen (568,6 triệu USD) vào năm ngoái, tiệm cận mức trước lệnh cấm, dấu hiệu cho thấy sự thành công của ngành trong việc tái thiết chuỗi cung ứng và tìm kiếm thị trường mới. Tuy nhiên, sự phục hồi này cũng minh họa cho những phức tạp của việc giảm thiểu rủi ro từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới: Thoát khỏi một sự phụ thuộc này có thể đồng nghĩa với việc gánh chịu những chi phí và điểm yếu mới ở nơi khác. Các doanh nghiệp xuất khẩu hiện phải đối mặt với thuế quan của Mỹ, trong khi tình trạng thiếu hụt lao động mãn tính của Nhật Bản khiến ngành này phụ thuộc vào công nhân nước ngoài. Thị trường nội địa lại là nơi trú ẩn không chắc chắn khi dân số sụt giảm và người tiêu dùng e ngại trước mức giá gia tăng.
