Trong khi tập đoàn Điện lực gánh nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng và kinh doanh bán buôn, lẫn bán lẻ điện, ngành điện chưa thể đạt mục tiêu thị trường bán lẻ cạnh tranh hoàn chỉnh vào năm 2024.
Cơ chế DPPA đang áp dụng cho các
đơn vị sản xuất sử dụng điện lớn (trên
200 ngàn kWh/tháng) mua điện trực
tiếp từ đơn vị phát điện (trên 10 MW)
năng lượng tái tạo - nguồn điện hiện
chiếm gần 14% sản lượng điện sản xuất
trong tháng 6.2024. Còn người mua
nhỏ lẻ, chủ yếu là các hộ gia đình hay
doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn chưa có lựa chọn nào khác, ngoài việc mua điện từ EVN. Dù được ấn định thời hạn đến năm 2024, Việt Nam chưa thể có thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, người tiêu dùng cuối có quyền chọn mua điện từ các đơn vị bán lẻ khác nhau.
Sau nhiều năm thực hiện tái cấu trúc, thị trường điện đang từng bước hoàn thiện dần. Đầu tiên là thị trường phát
điện cạnh tranh, với sự xuất hiện của các
doanh nghiệp ngoài nhà nước, bao gồm
doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước
ngoài. 47% tổng công suất nguồn điện
năm 2023, tương đương 37 GW theo cục
Điều tiết điện lực, nằm trong tay doanh
nghiệp nhà nước như EVN, Than Việt Nam
và tổng công ty Dầu khí. Trong khi công
suất điện tiêu thụ của quốc gia trong
năm 2023 là hơn 45 GW. Điều này đồng nghĩa nếu huy động hết công suất điện
từ các nhà máy doanh nghiệp nhà nước
thì chưa tới 20% nguồn điện đến từ đơn
vị tư nhân và các dự án BOT. Tiếp theo
là thị trường bán buôn điện, ngoài EVN,
mới có thêm năm tổng công ty Điện lực
thuộc sở hữu của EVN.
