Mỗi khi căng thẳng địa chính trị leo thang hoặc quan hệ Mỹ - Trung bước sang một giai đoạn cạnh tranh mới, thị trường lại xuất hiện những dự báo về sự suy giảm quyền lực của đồng USD. Làn sóng thảo luận gần đây về khả năng hình thành một “petroyuan”, tức đồng Nhân dân tệ được sử dụng rộng rãi trong giao dịch dầu mỏ, cũng đi theo hướng đó.
Lập luận nghe khá thuyết phục: Trung Quốc hiện là nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, trong khi ngày càng nhiều đối tác thương mại của nước này có động lực giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính do Mỹ dẫn dắt. Nếu dầu được giao dịch bằng Nhân dân tệ với quy mô đủ lớn, đồng tiền Trung Quốc có thể dần thay thế vai trò mà đồng USD đã nắm giữ suốt nhiều thập niên.
Vấn đề nằm ở chỗ hệ thống tiền tệ toàn cầu chưa bao giờ vận hành đơn giản như vậy. Một trong những ngộ nhận phổ biến nhất là cho rằng sức mạnh của đồng petrodollar được xây dựng chủ yếu từ việc dầu được định giá và thanh toán bằng USD. Thực tế, phần quan trọng nhất của cơ chế này chưa bao giờ nằm ở thời điểm tiền được dùng để mua một thùng dầu, mà nằm ở nơi khoản tiền đó tiếp tục đi đến sau khi giao dịch kết thúc.
Khi các nước xuất khẩu dầu nhận được USD, họ thường không tiêu hết số tiền đó ngay lập tức. Khoản thặng dư này thường được tái đầu tư vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, tài sản tài chính, quỹ đầu tư hoặc các kênh tín dụng toàn cầu. Quá trình đó tạo ra một dòng tuần hoàn thanh khoản khổng lồ, biến đồng USD thành phương tiện tài trợ cho thương mại, đầu tư và thị trường tài chính quốc tế.
