Nếu cần một biểu tượng cho những chặng đường thăng trầm của kinh tế Mỹ trong thập kỷ qua và hướng đi sắp tới, nhà máy cũ của General Motors tại Lordstown, bang Ohio, là ví dụ tiêu biểu. Tháng 7.2017, Tổng thống Donald Trump tổ chức một cuộc vận động tranh cử ở thành phố Youngstown gần đó và nói với đám đông: “Đừng bán nhà của bạn,” vì “chúng ta sẽ mang việc làm quay trở lại, hoặc xây lại nhà máy mới thay cho mấy cái cũ.” Thế nhưng chưa đầy hai năm sau, GM đóng cửa nhà máy. Một startup tiếp quản với mục tiêu sản xuất xe điện, nhưng lại phá sản vào năm 2023. Hiện tại, ba cái tên lớn trong lĩnh vực công nghệ là Foxconn, OpenAI và SoftBank đang lên kế hoạch biến khu nhà xưởng rộng 576.000 mét vuông thành trung tâm sản xuất thiết bị trí tuệ nhân tạo, kèm theo một trung tâm dữ liệu trình diễn.
Cơn sốt AI đang lan rộng vào vùng công nghiệp truyền thống, phản ánh sự dịch chuyển sâu sắc trong nền kinh tế Mỹ. Làn sóng đầu tư vào phần mềm, chip và hạ tầng trung tâm dữ liệu đang phần nào giúp kinh tế duy trì ổn định. Tuy nhiên, sự lột xác của nhà máy Lordstown cũng đặt ra một câu hỏi: Liệu sự hào hứng với công nghệ, thứ ông Trump tích cực ủng hộ, có đang đi ngược lại mục tiêu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại,” vốn đặt trọng tâm vào việc phục hồi ngành sản xuất xe chạy xăng, thép và nội thất?
Muốn xây dựng bất kỳ nhà máy hay công trình nào, cần ba yếu tố: Vốn, nhân lực và năng lượng. AI đòi hỏi cả ba. “AI đang chiếm gần như toàn bộ sự quan tâm và nguồn lực,” John Engel, giám đốc điều hành của Wesco International, công ty chuyên cung cấp thiết bị điện cho các trung tâm dữ liệu, nhận xét. “Tăng trưởng hiện nay đều tập trung ở phía đó. Nếu không có chỗ đứng trong lĩnh vực AI, bạn đang đứng ngoài cuộc chơi.”
Làn sóng đầu tư vào AI hiện nay khiến nhiều người liên tưởng đến các giai đoạn bùng nổ trong lịch sử, như việc xây dựng mạng lưới đường sắt những năm 1870 hoặc cơn sốt đầu tư vào viễn thông cuối thập niên 1990. Theo Bloomberg Economics, tổng vốn đổ vào hạ tầng AI có thể đạt 4.000 tỉ USD từ nay đến năm 2030.
