Từ cáp biển đến trung tâm dữ liệu, ai kiểm soát hạ tầng số?
Các tuyến cáp biển có thể đổi hướng để giảm rủi ro từ Trung Quốc. Phát triển hạ tầng và trung tâm dữ liệu, cán cân có thể lại nghiêng về phía Mỹ.
Tác giả: Ruth Pollard
Khi bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles mô tả đáy biển là chiến trường tại một hội nghị quốc phòng khu vực ở Singapore hồi đầu năm nay, những người nghe đồng tình với ông. An ninh cáp ngầm dưới biển, hạ tầng truyền tải hơn 95% lưu lượng dữ liệu và các giao dịch tài chính trị giá hàng ngàn tỉ USD mỗi ngày, từ lâu đã là mối quan tâm hàng đầu của các quan chức quân sự cấp cao, chuyên gia phân tích địa chính trị và bộ trưởng có mặt tại hội nghị.
Australia, Anh và Mỹ nhanh chóng công bố dự án chung nhằm phát triển công nghệ thiết bị lặn không người lái để bảo vệ cáp vào năm 2027. Trong khi đó, Singapore đưa ra khuôn khổ hợp tác gồm 17 quốc gia tại Đông Nam Á, châu Âu, Trung Đông và châu Đại Dương để tìm kiếm cơ hội hợp tác quốc phòng trong bảo vệ hạ tầng thiết yếu.
Tuy nhiên, trong khi các quốc gia chạy đua bảo vệ mạng lưới hiện hữu, những doanh nghiệp xây dựng hạ tầng số cho Đông Nam Á lại đối mặt với thách thức khác: Tránh các điểm nghẽn hàng hải và rủi ro từ sự hiện diện ngày càng lớn của Trung Quốc trên biển. Eo biển Malacca, tuyến đường biển hẹp giữa Indonesia, Malaysia và Singapore, đặc biệt dễ bị tổn thương vì có quá nhiều tuyến cáp đi qua.
Vốn được coi là điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi khoảng 21% giá trị thương mại hàng hải toàn cầu đi qua, eo biển này ngày càng bị các dự án cáp ngầm tư nhân lớn tránh né. Chẳng hạn, tuyến TalayLink của Google sẽ kết nối Australia với Thái Lan qua Ấn Độ Dương, theo lộ trình phía tây eo biển Sunda để tránh hành lang đông đúc này.
Nhưng sự tập trung dày đặc không phải rủi ro duy nhất. Không nơi nào thể hiện rõ cuộc cạnh tranh địa chính trị quanh các tuyến cáp hơn Biển Đông, nơi Trung Quốc sử dụng quy định và hoạt động thực thi pháp luật trên biển để kiểm soát bên nào được xây dựng, sửa chữa hạ tầng cáp tại vùng biển tranh chấp. Trên thực tế, Bắc Kinh đang tìm cách vẽ lại bản đồ cáp ngầm, trong khi Mỹ và các đối tác tìm những cách mới để đối phó.
