Vì sao tác phẩm nghệ thuật công cộng lại hay biến mất?
Các nghệ sĩ và phòng tranh đang ngày càng chuộng các tác phẩm nghệ thuật thiên về hiệu ứng thị giác và khả năng lan truyền hơn là tính bền vững.
Tác giả: Phin Jennings
Tác phẩm nổi tiếng nhất về cây cầu Pont Neuf ở Paris nay đã không còn tồn tại. Những bức vẽ ít tên tuổi hơn về cây cầu này nằm xuất hiện rải rác trong bộ sưu tập của nhiều bảo tàng trên thế giới, với dấu ấn của Renoir, Monet hay Pissarro. Nhưng không tác phẩm nào có thể sánh vai được với một dự án ra đời cách đây gần 40 năm.
Năm 1985, cặp nghệ sĩ quá cố Christo và Jeanne Claude đã phủ kín toàn bộ cây cầu bằng hơn 40.000 mét vuông vải lụa màu vàng óng. Lộng lẫy và hoành tráng, The Pont Neuf Wrapped thu hút khoảng 3 triệu lượt khách chỉ trong hai tuần tồn tại. Dự án này không phải do chính phủ đặt hàng. Trên thực tế, hai nghệ sĩ đã mất cả một thập kỷ để thuyết phục chính quyền Paris cho phép họ thực hiện điều đó. Toàn bộ chi phí ước tính 2,5 triệu USD được tự chi trả bằng việc bán các tác phẩm nghệ thuật của chính họ.
Vào thời điểm đó, đây là một tầm nhìn nghệ thuật mang tính đột phá. Trong nhiều thế kỷ, nghệ thuật công cộng thường gắn liền với tượng đài, tượng bán thân hay các hình thức điêu khắc trang trọng khác, với mục đích tôn vinh hoặc tưởng niệm. Ngược lại, The Pont Neuf Wrapped là một sự can thiệp quy mô lớn vào không gian đô thị do nghệ sĩ tự tổ chức và mang cảm giác của một sự kiện hơn là một tác phẩm điêu khắc. Bốn mươi năm sau, cách làm này đã trở thành khuôn mẫu cho nghệ thuật công cộng.
The Pont Neuf Wrapped năm 1985 Nguồn: Alamy
Từ những năm 1960, nghệ sĩ người Ý Franco Mazzucchelli đã thực hiện các tác phẩm điêu khắc bơm hơi cỡ lớn mang tên Abbandoni, rồi đặt chúng vào quảng trường, công viên và các khu vực ven đô mà không xin phép. Chúng thường biến mất rất nhanh. Tháng này, một triển lãm cá nhân tại phòng tranh thương mại Champ Lacombe ở Biarritz trưng bày tư liệu về giai đoạn đầu sáng tác của ông cùng nhiều tác phẩm mới được thiết kế riêng cho từng địa điểm.
