Hai năm đại dịch Covid hoành hành có thể là quãng thời gian tồi tệ đối với nhiều doanh nghiệp bán lẻ ngoại trừ bán lẻ dược phẩm. “Doanh số bán hàng của các nhà thuốc tăng trưởng đột biến, gấp từ năm tới bảy lần so với trước đại dịch,” ông Nguyễn Thanh Tùng, giám đốc kinh doanh công ty TNHH Web Nhà Thuốc, đang cung cấp phần mềm hỗ trợ quản lý bán hàng cho 7.000 nhà thuốc, phòng khám khắp Việt Nam cho biết. Đó là kênh truyền thống. Còn kênh hiện đại, chuỗi nhà thuốc lớn nhất nước Pharmacity báo doanh thu năm 2021 tăng gấp đôi so với năm trước đó. Chuỗi lớn thứ hai, Long Châu, gây ấn tượng với doanh thu gấp 3,3 lần. Tăng trưởng này có sự đóng góp quan trọng từ số lượng cửa hàng mới: Pharmacity tăng gấp rưỡi, còn Long Châu tăng gấp đôi.
Nhưng màn trình diễn nói trên chỉ là phần chào đầu. Đại dịch Covid-19 châm ngòi cho cuộc đua mở rộng chuỗi mà các tay đua đều muốn có lợi thế ở vạch xuất phát. Các chuỗi từ Pharmacity tới Long Châu, kể cả An Khang của Thế Giới Di Động sau nhiều năm im ắng cũng tham gia và cố gắng đạt tốc độ nhanh nhất có thể. Sau màn khai hỏa, phần gay cấn hơn nằm ở phía trước, trong giai đoạn mang ý nghĩa sàng lọc, quyết định ai sẽ có vị thế cao trong tâm tưởng của người tiêu dùng để trở thành người dẫn đầu.
Cả ba chuỗi bán lẻ đang khuấy đảo thị trường bán lẻ dược phẩm hiện tại đều là người ngoài ngành. Mỗi đơn vị tìm thấy công thức riêng để bước vào thị trường có quy mô hơn bảy tỉ đô la Mỹ năm 2021, theo Statista. Thị trường này liên tục tăng trưởng hai chữ số trong nhiều năm và chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong đó, 70% doanh thu đến từ kênh bệnh viện, phần còn lại thuộc về hơn 62 nghìn cửa hàng bán lẻ trên toàn quốc.
“Chưa có ai dẫn đầu thị trường thực sự,” bà Nguyễn Bạch Điệp, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu nói. Năm 2017, mảng bán lẻ điện tử - viễn thông của công ty bán lẻ FPT Retail có chiều hướng bão hoà, ban lãnh đạo phải tìm cơ hội mở rộng ngoài ngành. Lúc ấy, Pharmacity, chuỗi bán lẻ dược quy mô lớn nhất sở hữu chưa đầy 100 cửa hàng sau sáu năm phát triển. Thời điểm đó, quy mô thị trường dược phẩm ở mức 4,6 tỉ đô la Mỹ (theo Cục quản lý dược), ngang ngửa ngành ICT mà FPT Retail đang tham gia. Mặt khác, mô hình cửa hàng bán lẻ dược phẩm thuộc dạng vừa và nhỏ, đúng với sở trường của FPT Retail.
