Kinh tế tuần hoàn và bức tranh phát triển bền vững của Việt Nam
Kinh tế tuần hoàn đang trở thành trụ cột mới trong chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam, gắn với ESG, chính sách và năng lực cạnh tranh dài hạn.
Tác giả: Nhân Võ
Trong bối cảnh mô hình tăng trưởng tuyến tính bộc lộ giới hạn về tài nguyên và môi trường, kinh tế tuần hoàn đang được Việt Nam xác định là hướng đi chiến lược nhằm tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng bền vững hơn. Không chỉ là một khái niệm môi trường, kinh tế tuần hoàn gắn trực tiếp với năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng đáp ứng các chuẩn mực ESG ngày càng khắt khe của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa định hướng chính sách và thực tiễn triển khai vẫn đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Kinh tế tuần hoàn và bài toán phát triển bền vững của Việt Nam
Phát triển bền vững là gì trong bối cảnh kinh tế hiện đại?
Phát triển bền vững được hiểu là mô hình tăng trưởng đáp ứng nhu cầu của hiện tại mà không làm suy giảm khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai, dựa trên sự cân bằng giữa ba trụ cột kinh tế, xã hội và môi trường. Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, khái niệm này không còn dừng ở mục tiêu bảo vệ môi trường mà đã trở thành một yêu cầu mang tính cấu trúc đối với chính sách tăng trưởng, chuỗi cung ứng và chiến lược doanh nghiệp. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong khi tài nguyên hữu hạn và áp lực phát thải gia tăng buộc các nền kinh tế phải chuyển từ mô hình “khai thác – sản xuất – thải bỏ” sang các mô hình sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Hình ảnh: Bloomberg
Phát triển bền vững ở Việt Nam và vai trò của kinh tế tuần hoàn
Tại Việt Nam, phát triển bền vững đã được xác lập là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu. Các thách thức về cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng tạo áp lực lên mô hình tăng trưởng truyền thống. Trong bối cảnh đó, kinh tế tuần hoàn nổi lên như một động lực mới cho tăng trưởng kinh tế địa phương khi cho phép kéo dài vòng đời tài nguyên, giảm chi phí đầu vào và tạo ra các chuỗi giá trị mới từ chất thải. Nhiều địa phương đã bắt đầu tích hợp tư duy tuần hoàn vào quy hoạch phát triển công nghiệp và đô thị, coi đây là giải pháp song hành giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường.
Kinh tế tuần hoàn là gì và khung chính sách tại Việt Nam
Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó các dòng vật chất và năng lượng được thiết kế để quay vòng tối đa thông qua tái sử dụng, tái chế và kéo dài vòng đời sản phẩm, qua đó giảm thiểu chất thải và khai thác tài nguyên nguyên sinh. Việt Nam đã chính thức đưa kinh tế tuần hoàn vào khung chính sách quốc gia thông qua Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035, đặt mục tiêu hình thành các mô hình sản xuất – tiêu dùng bền vững trong các ngành có mức phát thải và tiêu thụ tài nguyên lớn. Khung chính sách này phản ánh nỗ lực chuyển đổi từ tiếp cận quản lý môi trường sang tích hợp kinh tế tuần hoàn như một công cụ nâng cao hiệu quả tăng trưởng.
