Các ngân hàng trung ương nên ứng phó ra sao với các cú sốc nguồn cung, chẳng hạn như việc giá dầu tăng vọt trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran? Từ lâu, các nhà hoạch định chính sách đã tin rằng những cú sốc này về bản chất chỉ là nhất thời. Theo logic đó, việc tăng lãi suất để chống lại chúng sẽ gây hại nhiều hơn lợi; nó làm tổn thương tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động, trong khi chỉ cần chờ đợi cú sốc qua đi là đủ.
Tuy nhiên, các cơ quan chính sách tiền tệ quan trọng nhất thế giới đang từ bỏ học thuyết đã tồn tại hàng thập kỷ này — một động thái rủi ro nhưng cần thiết khi đối mặt với một cuộc xung đột đã kéo dài sáu tháng. Cuộc chiến Iran đã giữ giá năng lượng ở mức cao trong thời gian đủ dài để chúng bắt đầu thấm sâu vào tâm lý của các hộ gia đình và doanh nghiệp, và có thể khiến lạm phát quá cao trở thành kinh niên. Các nhà hoạch định chính sách có thể "cảm ơn" Tổng thống Donald Trump vì đã đẩy họ vào tình thế khó xử này.
Học thuyết bỏ qua cú sốc vốn luôn dựa trên giả định rằng kỳ vọng lạm phát được neo giữ vững chắc — rằng người tiêu dùng và doanh nghiệp tin rằng những gián đoạn này thực sự sẽ chỉ là tạm thời, và họ có thể tin tưởng vào các ngân hàng trung ương của mình sẽ đưa lạm phát trở lại mức bình thường nếu cần. Niềm tin đó đã bị lung lay bởi một loạt các cú sốc đã hòa lẫn vào nhau thành một giai đoạn lạm phát kéo dài. Rủi ro lớn hơn hiện nay là không hành động, ngay cả khi chính sách thắt chặt hơn lan tỏa nỗi đau kinh tế thông qua chi phí vay cao hơn và tăng trưởng yếu hơn.
Sau đợt tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vào tuần trước, thị trường hợp đồng hoán đổi và hợp đồng tương lai hiện đang cho thấy xác suất cao Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tăng lãi suất vào thứ Tư; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng vào thứ Sáu; và các động thái tiềm năng trong tám tuần tiếp theo từ Ngân hàng Dự trữ Úc, Ngân hàng Trung ương Canada và Ngân hàng Trung ương Anh.
