Sau Thế chiến II, Mỹ xây dựng vị thế lãnh đạo bằng một cách tương đối đặc biệt: sử dụng sức mạnh kinh tế và quân sự để tạo ra một hệ thống mà nhiều quốc gia khác cũng có lợi ích trong việc duy trì. NATO, các định chế tài chính quốc tế, những thỏa thuận thương mại và mạng lưới đồng minh dần hình thành một cấu trúc rộng lớn, trong đó vai trò của Washington gắn với sự ổn định chung. Mỹ hưởng lợi từ hệ thống ấy, đồng thời phải chấp nhận một mức độ ràng buộc nhất định bởi các cam kết mà chính mình đã tạo ra.
Donald Trump đang đặt lại câu hỏi về mô hình đó. Trong cách tiếp cận của ông, chính sách đối ngoại trước hết phải chứng minh được lợi ích trực tiếp đối với nước Mỹ: đồng minh đóng góp bao nhiêu cho quốc phòng, đối tác thương mại đem lại cán cân như thế nào, doanh nghiệp Mỹ được tiếp cận thị trường ra sao và các quốc gia khác đang hưởng lợi đến mức nào từ sức mạnh kinh tế của Washington. Ngoại giao, thương mại và an ninh vì thế ngày càng được kéo gần với những ưu tiên của chính trị và kinh tế trong nước, thay vì được xem như những lĩnh vực có giá trị tự thân đối với một trật tự quốc tế rộng lớn hơn.
Điều đáng chú ý nằm ở sự thay đổi trong cách Mỹ sử dụng quyền lực. Washington từng thường xuyên tìm cách thuyết phục các nước rằng việc duy trì một hệ thống quốc tế ổn định cũng phục vụ lợi ích của họ. Trump thiên về cách tiếp cận khác: cho đối tác thấy cái giá họ phải trả nếu đi ngược lợi ích của Mỹ, rồi dùng quy mô thị trường, sức mạnh tài chính, quân sự và vị thế địa chính trị để tạo sức ép. Thuế quan, trừng phạt kinh tế, hạn chế thương mại và những tuyên bố cứng rắn trở thành các công cụ có thể được đưa lên bàn đàm phán cùng lúc.
Với một nền kinh tế có quy mô lớn như Mỹ, phương thức này tạo ra lợi thế đáng kể. Phần lớn đối tác đều có lý do để giữ quyền tiếp cận thị trường Mỹ, trong khi các doanh nghiệp và chính phủ phải tính đến chi phí nếu quan hệ xấu đi. Washington vì thế có thể giành được những nhượng bộ mà một quốc gia nhỏ hơn khó đạt tới. Tuy nhiên, sức ép chỉ giải quyết được một phần của bài toán quyền lực, bởi một đối tác có thể chấp nhận nhượng bộ trước mắt rồi bắt đầu tìm cách giảm sự phụ thuộc trong dài hạn.
