Khi Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình gặp nhau trong tháng này, chương trình nghị sự giữa lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc sẽ không chỉ xoay quanh thương mại, công nghệ hay cạnh tranh địa chính trị. Có một lực lượng mới đang thay đổi tương quan sức mạnh giữa hai nước, với tốc độ mà ngay cả những người theo dõi công nghệ nhiều năm cũng khó hình dung: trí tuệ nhân tạo.
Trong vài tháng qua, các hệ thống AI tiên phong đã bắt đầu làm được những việc trước đây đòi hỏi con người có chuyên môn cao. Chúng có thể phát hiện các lỗ hổng bảo mật chưa được nhận biết, tìm cách khai thác chúng và thực hiện nhiều bước mà không cần con người hướng dẫn chi tiết. Những khả năng này vẫn chỉ là phần đầu của một quá trình lớn hơn. Điều đáng chú ý nhất có thể chưa xuất hiện: AI tự cải thiện đệ quy, tức hệ thống có khả năng tham gia vào việc viết lại, nâng cấp và tạo ra những phiên bản tốt hơn của chính nó.
Đây là thời điểm mà Mỹ và Trung Quốc cần nhìn AI từ một góc khác. Nếu tiếp tục coi đây đơn thuần là một cuộc đua công nghệ, hai nước có thể bỏ qua một thực tế quan trọng: khi AI đủ mạnh, rủi ro của nó sẽ không còn nằm trong phạm vi cạnh tranh giữa hai quốc gia. Cả Washington lẫn Bắc Kinh đều có thể trở thành bên chịu tác động.
Những cảnh báo từ bên trong ngành công nghệ ngày càng đáng chú ý. Nhà khoa học trưởng của OpenAI Jakub Pachocki gần đây thừa nhận con người chưa chuẩn bị cho những hệ quả của tốc độ gia tăng liên tục của trí tuệ máy. Tại Anthropic, một nhà nghiên cứu đã rời công ty vì lo ngại cuộc đua phát triển các hệ thống tự cải thiện đang vượt khỏi khả năng kiểm soát. Một nhà nghiên cứu an toàn AI khác còn đưa ra kịch bản nghiêm trọng hơn, cho rằng AI có khả năng gây ra thảm họa đối với nhân loại trong vòng một thập kỷ tới.
