Lời khẳng định rằng những con bot đang bóp nghẹt hoạt động của con người trên mạng có vẻ đang đúng hơn bao giờ.
Tác giả: Issie Lapowsky
Fil Menczer lần đầu tiên phát hiện ra điều mà ông gọi là “những con bot mạng xã hội” vào đầu những năm 2010. Khi đang lập bản đồ cách thông tin lan truyền trên Twitter, ông tình cờ phát hiện một vài nhóm tài khoản có vẻ đáng ngờ. Một số tài khoản này chia sẻ cùng một bài đăng hàng ngàn lần. Những tài khoản khác thì chia sẻ lại hàng ngàn bài đăng từ một tài khoản. “Đây không phải là con người,” ông nhớ lại mình đã nghĩ như vậy.
Và thế là sự nghiệp theo dõi những con bot (ứng dụng phần mềm tự động thực hiện các tác vụ lặp đi lặp lại qua mạng) lâu dài của ông bắt đầu. Là giáo sư xuất sắc về khoa học thông tin tại đại học Indiana ở Bloomington, Menczer nghiên cứu cách các con bot phát tán, thao túng con người và khiến họ quay ra chống lại nhau. Năm 2014, ông tham gia nhóm phát triển công cụ BotOrNot nhằm giúp mọi người nhận diện tài khoản giả trên mạng. Ngày nay, ông được xem là một trong những thợ săn bot hàng đầu trên Internet.
Fil Menczer đang thảo luận về một mạng lưới lan truyền minh họa cách một câu chuyện cụ thể lan rộng trong cộng đồng người dùng Twitter, làm nổi bật vai trò của các tài khoản bot và những người có ảnh hưởng. Công cụ trực quan hóa này có tên là Hoaxy. Nguồn: Đại học Indiana
Nếu có ai sở hữu năng lực đặc biệt nhận ra những con bot giữa con người, thì đó chính là Menczer. Vài năm trước, khi “lý thuyết Internet sẽ chết” bắt đầu lan truyền, giả thuyết này cho rằng hầu như tất cả các cuộc trò chuyện trên mạng đã bị thay thế bởi nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra, Menczer đã bác bỏ lý thuyết nhảm nhí đó. Tuy nhiên, làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh bùng nổ hiện nay, cùng những anh bạn trai chatbot và “influencer” AI đã tạo cảm hứng để Menczer bắt đầu nhìn nhận lý thuyết Internet chết ở một góc độ mới. Ông vẫn không tin ý tưởng đấy theo nghĩa đen, nhưng như người ta nói, ông bắt đầu nghiêm túc với thông điệp đằng sau giả thuyết ấy. “Tôi có lo lắng không ư?” ông tự hỏi. “Có, tôi rất lo lắng.”
Lý thuyết Internet chết trở nên phổ biến vào năm 2021, sau bài đăng của người dùng có tên IlluminatiPirate trên một diễn đàn mạng ít người biết đến. IlluminatiPirate lập luận rằng Internet đã trở thành vùng đất hoang vu lạnh lẽo, phi nhân tính, tràn ngập những bài đăng sao chép được tối ưu hóa bằng thuật toán. Giả thuyết quy trách nhiệm cho một âm mưu bí mật của chính phủ, điều khiến nhiều người dễ dàng bác bỏ nó. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các công cụ như ChatGPT và Midjourney khiến giả thuyết đó giờ như một lời tiên tri.
