Vụ đánh cược AI trị giá 400 USD thực chất là vụ cược về rủi ro việc làm trong tương lai
Hai nhà kinh tế học nổi tiếng đang có những quan điểm trái chiều về việc trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tái định hình thị trường việc làm tại Mỹ nhanh đến mức nào.
Tác giả: Stacey Vanek Smith
Năm 2020, hai nhà kinh tế học cùng bước vào một quán bar ở San Diego và thực hiện một vụ cá cược. Erik Brynjolfsson, người đứng đầu phòng thí nghiệm Kinh tế Số Stanford, đặt cược rằng từ năm 2020 đến 2030, trí tuệ nhân tạo sẽ thúc đẩy tăng trưởng năng suất lao động của Mỹ đạt mức trung bình hơn 1,8% mỗi năm. Robert Gordon, nhà kinh tế học tại đại học Northwestern, lại cho rằng tiến trình của AI sẽ chậm hơn đôi chút. Ông đặt cửa năng suất tăng trưởng sẽ dưới mức 1,8%. Phần thưởng cho vụ cược này là 400 USD, số tiền sẽ được quyên góp cho mục đích từ thiện.
Dù vụ cá cược này nghe có vẻ nặng tính học thuật và ít rủi ro, nhưng kết quả của nó sẽ có tác động đến phúc lợi của chúng ta lớn hơn nhiều so với bất kỳ thứ gì mà Polymarket có thể vẽ ra. Trọng tâm của vụ cược là một câu hỏi sống còn: AI sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế ở mức độ nào? Nhanh ra sao? Và liệu đó có phải là một điều tốt cho người lao động, hay tất cả chúng ta sắp bị AI "hất cẳng" khỏi công việc của mình?
Cách tốt nhất để thấy sự bùng nổ của AI thực sự tác động thế nào đến đời sống thực là nhìn vào năng suất lao động, vốn đã tăng tốc đáng kể tại Mỹ trong những năm gần đây. Năng suất, về cơ bản là lượng hàng hóa và dịch vụ mà một nền kinh tế tạo ra chia cho số giờ làm việc để tạo ra sản lượng đó, là một trong những chỉ số quan trọng nhất về sức khỏe kinh tế. Nó cũng mang tính cá nhân sâu sắc, theo Diane Coyle, nhà kinh tế học tại đại học Cambridge và là tác giả cuốn The Measure of Progress (tạm dịch Thước đo sự tiến bộ). "Đó là thước đo liên quan chặt chẽ nhất đến việc mức sống của con người tăng lên theo thời gian như thế nào."
Không phải lúc nào đổi mới cũng được chào đón. Vào những năm 1900, những nhóm nông dân tại Mỹ và Anh quyết liệt phản đối các hình thức cơ giới hóa từ máy tuốt lúa cho đến máy kéo. Tuy nhiên, tại trang trại của mình ở Surprise, Arizona, David Vose đang đón nhận AI hỗ trợ quá trình tự động hóa. Vose vận hành trang trại Hữu cơ Blue Sky hơn 30 năm. Trong suốt ngần ấy năm, ông đã phải chiến đấu với lũ chim: các đàn chim sẻ và chim chích ngực vàng khổng lồ bao vây các cánh đồng bắp cải, cải xoăn, củ dền và dâu tây của ông.
