Trung Quốc: Siêu cường kinh tế hay vẫn là quốc gia đang phát triển?"
"Một trong những chủ đề nóng nhất tại hội nghị khí hậu toàn cầu năm nay là liệu Trung Quốc có gia nhập hàng ngũ các quốc gia phát triển để đóng góp cho những nguồn quỹ cấp thiết hay không."
Tác giả: Dan Murtaugh, John Ainger và Alfred Cang
Nếu Trung Quốc có thể phóng tàu vũ trụ lên mặt trăng, như vị tùy viên về khí hậu của liên minh châu Âu đặt câu hỏi hồi tháng Chín, tại sao họ không đóng góp nhiều hơn cho nghị trình khí hậu? Câu nói đùa của Wopke Hoekstra đã phơi bày một điểm tranh cãi sẽ bao trùm hội nghị Thượng đỉnh khí hậu Liên hiệp quốc tại Baku, Azerbaijan vào tháng 11: Làm thế nào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể vừa là “phát triển” - đi đầu về khoa học và công nghệ - nhưng trên thực tế vẫn được xếp loại là “đang phát triển” - được phép nhượng bộ về khí thải và tiếp cận các quỹ trên toàn cầu?
Trung Quốc thích tự coi mình là một siêu cường “lai”, một mô tả thỏa hiệp phục vụ cho các mục tiêu ngoại giao của họ. Tuy nhiên, trong mảng tài chính khí hậu, lập trường này không thể đứng vững. Nếu một quốc gia được coi là đã phát triển, họ được kỳ vọng sẽ đóng góp vào quỹ 100 tỉ đô la Mỹ mỗi năm của Liên hiệp quốc. Đối với Mỹ, con số này ước tính là 9,5 tỉ đô la trong năm 2023. Các quốc gia đang phát triển không chỉ không có nghĩa vụ như vậy mà còn có thể sử dụng số tiền này để giảm thiểu tác động của mùa Hè nóng hơn và các cơn bão thường xuyên hơn.
Một chuyến tàu cao tốc trên tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào tại tỉnh Vân Nam. Hình ảnh: Li Yunsheng/Xinhua/Zuma Press
Một mục tiêu chính tại Baku là thống nhất mục tiêu tài chính khí hậu sau năm 2025. Các quốc gia đang phát triển - bao gồm cả Trung Quốc - muốn tăng mạnh khoản tiền này, lên hơn một ngàn tỉ đô la mỗi năm. Đối với các nước giàu, vốn đã đang vật lộn để đạt mục tiêu hiện tại, việc bổ sung thêm các quốc gia tài trợ là tối quan trọng. Và họ đang hướng đến Trung Quốc.
Các nhà lãnh đạo Mỹ và châu Âu sẽ thúc đẩy quốc gia này gia nhập hàng ngũ của họ và bắt đầu đóng góp. Nhưng Bắc Kinh đang quyết tâm bảo vệ vị thế quốc gia đang phát triển của mình, điều này cho phép họ chi tiêu số tiền đáng kể để thúc đẩy các mục tiêu khí hậu toàn cầu nhưng theo điều kiện của riêng họ.
