Chính sách thép của Trump đang phát huy tác dụng, đó mới là vấn đề
Khoản đầu tư 15 tỉ USD của Mesabi Metallics vào một nhà máy thép cho thấy chính sách thuế quan của Trump đang tạo ra kết quả, nhưng cũng phơi bày những chi phí lớn đối với người tiêu dùng và ngân sách bang.
Tác giả: Scott Lincicome
Với màn phô trương rầm rộ, Tổng thống Donald Trump tuần trước tuyên bố "nhà máy thép lớn nhất từng được xây dựng tại Mỹ" sẽ được xây dựng tại hạt Lee, bang Iowa. Ông nói khoản đầu tư 15 tỉ USD của Mesabi Metallics tại một bang chiến địa quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là bằng chứng cho thấy "mức thuế quan 50% đầy sức mạnh" của ông đang phát huy tác dụng. Ông nói đúng: Tuyên bố này là kết quả hữu hình của chính sách thép Mỹ. Tuy nhiên, trái với những gì tổng thống nói, đó không phải là một điều tốt.
Trước hết, hãy xem xét chi phí thực sự của dự án. Nhờ thuế quan và các biện pháp hạn chế thương mại khác, giá thép Mỹ hiện thuộc nhóm cao nhất thế giới. Theo SteelBenchmarker, giá một tấn thép cán nóng tại Mỹ là 1.293 USD, mức cao nhất kể từ tháng 4.2022 và cao hơn nhiều so với mức giá tại Tây Âu, 842 USD, trên thị trường xuất khẩu thế giới, 510 USD, hay tại Trung Quốc, 424 USD.
Giá thép Mỹ tăng vọt năm 2025–2026
Trong khi giá đầu vào của ngành thép, cụ thể là thép phế liệu, gần như đi ngang kể từ khi ông Trump bắt đầu mở rộng cái gọi là thuế quan theo Điều 232 vào tháng 2.2025, khoảng chênh lệch này cho thấy chính sách bảo hộ đã giúp các nhà sản xuất thép Mỹ như Nucor thu về lợi nhuận lớn. Đổi lại, những nhà sản xuất khác tại Mỹ phải trả nhiều hơn đáng kể cho đầu vào thiết yếu này so với các đối thủ ở nước ngoài.
Tại Mỹ, số ngành sử dụng thép lớn hơn rất nhiều so với số nhà sản xuất thép. Vì vậy, nhiều nghiên cứu liên tục cho thấy thuế thép, dù do ông Trump áp dụng vào năm 2018 hay George W. Bush áp dụng vào năm 2002, đều khiến sản lượng và việc làm trong ngành sản xuất Mỹ giảm ròng. Trong trường hợp năm 2002, những tác động này còn kéo dài nhiều năm sau khi các sắc thuế được dỡ bỏ. Nếu tính đến chi phí của người tiêu dùng, lợi ích dành cho các nhà sản xuất thép và những tổn thất vô ích, hóa đơn hằng năm của các mức thuế năm 2018 tương đương khoảng 650.000 USD cho mỗi việc làm trong ngành thép được cho là đã được bảo vệ.
