Tổng thống Donald Trump từng tự tin tuyên bố cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran chỉ là một "chuyến phiêu lưu ngắn hạn", một nút thắt mà ông có thể tháo gỡ bất cứ lúc nào. Nhưng thực tế diễn ra sau hơn một tháng chiến sự đã chứng minh điều ngược lại. Những quân cờ domino đang đổ xuống theo hiệu ứng dây chuyền, không chỉ thiêu rụi sự ổn định ở Trung Đông mà còn làm lung lay tận gốc rễ những liên minh bền chặt nhất của Washington từ Đại Tây Dương sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tại châu Âu, NATO – liên minh quân sự 77 năm tuổi vốn là biểu tượng của sức mạnh phương Tây – đang đứng trước điểm gãy. Cơn giận dữ của ông Trump bùng phát khi các đồng minh lục địa già từ chối bị kéo vào một cuộc chiến mà họ không được tham vấn, thậm chí coi đó là hành động bất hợp pháp. Lời phàn nàn của ông Trump về việc "chia sẻ gánh nặng" giờ đây đã biến tướng thành một tối hậu thư mang tính đổi chác: Nếu châu Âu không giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz, Mỹ cũng chẳng có lý do gì để bảo vệ châu Âu.
François Heisbourg, một cố vấn chiến lược tại Paris, đã ví von tình trạng này như một cuộc ly hôn đang ở giai đoạn tồi tệ nhất. Khi những lời lẽ xúc phạm và sự ngờ vực đã được thốt ra, lòng tin – thứ chất keo duy nhất giữ các quốc gia sát cánh bên nhau – đã tan biến. Việc ông Trump công khai suy tính rút khỏi NATO hay việc các nước như Anh, Ba Lan bắt đầu tìm cách tự lực về an ninh cho thấy hào quang bảo hộ của Mỹ đang mờ nhạt dần. Người châu Âu nhận ra họ không còn có thể dựa dẫm vào một Washington luôn đặt lợi ích cá biệt của nhà lãnh đạo lên trên cam kết chiến lược dài hạn.
Hiệu ứng tiêu cực này lan tỏa sang tận Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với những hệ lụy kinh tế và an ninh khó lường. Tại eo biển Hormuz, khi Iran trả đũa bằng cách rải mìn và tấn công tàu thương mại, những quốc gia phụ thuộc nặng nề vào năng lượng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines rơi vào tình thế hiểm nghèo. Philippines đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng, thậm chí xem xét bắt tay với cả Nga và Trung Quốc để tìm nguồn dầu thay thế. Đây là một nghịch lý trớ trêu: Chính sách của ông Trump nhằm cô lập Iran lại đang đẩy các đồng minh thân cận của Mỹ vào vòng tay của các đối thủ chiến lược.
