Nước Mỹ đang ôn lại bài học cũ về vị thế thống trị của USD
Câu hỏi ẩn sau làn sóng sách báo gần đây về USD không nằm ở khía cạnh tài chính. Đó là liệu vị thế bá chủ của Mỹ có thể tồn tại lâu hơn nền chính trị của quốc gia này hay không.
Tác giả: Walter Frick
Vào năm 1776, trên một con tàu thả neo tại cảng New York, một nhóm tội phạm tiền giả bận rộn in ấn những tờ tiền giả. Hầu hết các hoạt động làm tiền giả đều nhằm mục đích trục lợi, nhưng tổ chức này lại lên kế hoạch phân phát miễn phí các tờ tiền đó. Họ là những đặc vụ Anh, và sứ mệnh của họ là làm ngập lụt New York bằng những tờ “Continental” giả, loại tiền tệ sơ khai của Cách mạng Mỹ, từ đó châm ngòi lạm phát, làm suy yếu lực lượng nổi dậy và giúp vương quốc Anh giành chiến thắng trong cuộc chiến.
Mưu đồ này phần lớn đã thành công: Phe trung thành với hoàng gia Anh đã tung ra các tờ tiền giả, góp phần làm suy giảm niềm tin của thị trường vào đồng Continental. Thế nhưng, tiền giả còn lâu mới là vấn đề lớn nhất của đồng tiền này. Thách thức trực diện hơn lại đến từ chiến trường, nơi mỗi thất bại của quân đội George Washington đều thổi bùng lên sự hoài nghi về việc liệu các tờ tiền này cuối cùng có thể đổi được vàng hoặc bạc hay không. Giá trị của đồng Continental phụ thuộc vào khả năng thắng trận nhanh chóng của nước Mỹ, và sau đó là khả năng duy trì liên minh chính trị mong manh của các thuộc địa.
Đồng Continental thất bại, nhưng quốc gia này vẫn tồn tại; Mỹ đã khai sinh ra đồng đô la vào năm 1785, cùng thời điểm London đang vượt qua Amsterdam để trở thành trung tâm tài chính toàn cầu và bảng Anh trở thành đồng tiền thống trị thế giới. Phải mất hai cuộc chiến tranh thế giới sau đó, USD mới thay thế được vị trí của bảng Anh.
Được phát hành bởi Quốc hội Lục địa, đồng Continental đã mất giá nghiêm trọng đến mức trở thành nguồn gốc của cụm từ cửa miệng “không đáng một đồng Continental”
Ngày nay, USD là cầu nối trung gian vận hành nền thương mại toàn cầu: 89% các giao dịch ngoại hối có liên quan đến USD, khoảng một nửa lượng hàng hóa xuất khẩu được định giá bằng đồng tiền này, và đây là đồng tiền dự trữ được lựa chọn hàng đầu của các ngân hàng trung ương trên thế giới. Kể từ khi USD củng cố vai trò đó tại Bretton Woods vào năm 1944, người Mỹ và cả thế giới đã không ngừng tranh cãi về nó. Một số nhà phân tích Mỹ lo ngại về việc mất đi vị thế này; số khác lại nghĩ nó không đáng để đánh đổi bằng ngần ấy rắc rối. Rất nhiều người ngoài nước Mỹ bất bình với sự thống trị của USD; nhưng không ai có thể đưa ra một giải pháp thay thế tốt hơn.
