“Ai cũng có kế hoạch, cho đến khi bị đấm vào mặt,” nhà cựu vô địch quyền Anh hạng nặng và người sành ăn tai Mike Tyson từng nói như vậy. Chuyển từ võ đài sang đấu trường chính phủ, ai cũng có kế hoạch để giảm bớt nợ của Mỹ, cho đến khi họ bị thị trường trái phiếu đấm vào mặt.
Kế hoạch của tổng thống Donald Trump để quản lý nợ có thể được tóm gọn như sau. Về phía chi, cắt giảm mạnh lực lượng lao động của chính phủ và cắt bớt các chương trình như Medicaid và trợ cấp năng lượng sạch không phù hợp với các ưu tiên chính trị của ông. Về phía thu, kéo dài các đợt cắt giảm thuế từ nhiệm kỳ đầu của ông, với số tiền thu được từ thuế quan cao hơn sẽ bù đắp phần lớn khoản chênh lệch. Theo logic của đường cong Laffer khét tiếng, giảm thuế sẽ kích thích nền kinh tế, để thu nhập của chính phủ tăng lên ngay cả khi thuế suất giảm.
Đó không phải là kế hoạch mà ai cũng sẽ chấp nhận. Nhiều người xem chăm sóc sức khỏe là quyền cơ bản cần được mở rộng, chứ không phải bị tước bỏ. Những người khác muốn đảm bảo con cái họ được sống trên một hành tinh không phải là tảng đá trơ trụi vì biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, ông Trump xứng đáng được ghi nhận vì nỗ lực và giàu trí tưởng tượng khi tìm cách giải quyết thách thức bộ máy quan liêu cồng kềnh khi tìm cách thiết kế sự chuyển đổi từ thuế sang thuế quan — giải pháp hai trong một mà tổng thống hy vọng sẽ thúc đẩy cỗ máy sản xuất Mỹ mà không làm cạn kiệt ngân khố.
Tuy nhiên, sẽ đến lúc sức mạnh của nguồn năng lượng MAGA, ngọn mâu này gặp phải chiếc thuẫn không thể vượt qua: bài toán thâm hụt ngân sách, và một trong hai thứ đó phải nhường đường. Trump thừa hưởng khoản thâm hụt mà vào năm 2024 lên tới 6,4% GDP của Mỹ, so với mức trung bình 3,8% trong nửa thế kỷ trước đó — giai đoạn bao gồm cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch Covid-19 gây thâm hụt lớn. Tính cả khoản tiết kiệm nhờ bộ Hiệu quả Chính phủ của Elon Musk và thu từ thuế quan, Bloomberg Economics dự báo thâm hụt năm nay sẽ không thấp hơn mức 6% GDP là bao.
