Được Quốc hội thông qua vào cuối tháng 4, nghị quyết 29/2026/QH16 tạo hành lang pháp lý để “gỡ băng” các dự án đất đai tồn đọng, kéo dài. Theo số liệu của bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến ngày 30.3, cả nước có 4.489 dự án, quỹ đất gặp khó khăn, vướng mắc với tổng diện tích khoảng 198.428 ha và tổng mức đầu tư 3,3 triệu tỉ đồng, tương đương gần gấp ba lần kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1.5, tạo tiền đề cho chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 được ban hành ngày 1.8.2024.
Điểm đáng chú ý là nghị quyết đặt ra các tình huống cụ thể để xử lý sai phạm cũ, giúp các dự án đủ điều kiện để tiếp tục triển khai. Theo đó, trách nhiệm của cá nhân, tổ chức vi phạm được tách khỏi tiến trình vận hành dự án, nhằm tránh để tài sản đất đai bỏ hoang nhiều năm, gây lãng phí nguồn lực và làm đình trệ hoạt động kinh tế. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giảm tâm lý e ngại trách nhiệm tại các địa phương khi tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho doanh nghiệp. Thay vì đình chỉ hoặc thu hồi toàn bộ dự án, cơ chế mới cho phép thừa nhận thực trạng, yêu cầu chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung và tiếp tục triển khai nếu dự án phù hợp quy hoạch.
Cơ chế tháo gỡ
Cơ chế tháo gỡ này không được áp dụng đại trà. Yêu cầu quan trọng nhất để dự án tiếp tục được triển khai là không có dấu hiệu tham nhũng hay trục lợi, được cơ quan điều tra, kiểm sát hoặc tòa án xác nhận bằng văn bản. Đồng thời, dự án phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, còn chủ đầu tư phải hoàn tất đầy đủ nghĩa vụ tài chính, bao gồm thuế, phí và các khoản truy thu phát sinh.
