Người ta có thể nhìn thị trường dầu mỏ và Trung Đông qua hai lăng kính khác nhau. Nếu soi kỹ từng chi tiết từ các đòn tấn công nhằm vào Iran và phản ứng của nước này, bức tranh hiện ra đầy hỗn loạn. Khi thị trường mở cửa trở lại, giá dầu nhiều khả năng sẽ tăng từ 10 đến 15%. Nhưng nếu lùi lại một bước và quan sát toàn cảnh nền kinh tế toàn cầu, bức tranh không đáng sợ đến vậy, ngay cả khi dầu Brent vượt mốc 80 USD một thùng.
Trước hết cần nói rõ: Tình hình vẫn biến động từng giờ và với thị trường dầu mỏ, mọi thứ phụ thuộc vào cách Tehran đáp trả các đòn không kích của Mỹ và Israel. Tuy nhiên, sau ngày giao tranh đầu tiên, ta có thể rút ra một vài nhận định thận trọng như sau. Khả năng xảy ra một cú sốc toàn diện như trong quá khứ là khá thấp, trong khi nguồn cung trên thị trường vẫn tương đối dồi dào. Nỗi lo lớn nhất của giới đầu tư là hai bên sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của nhau hoặc phong tỏa các tuyến vận chuyển dầu chính. Đến nay, điều đó vẫn chưa xảy ra.
Nếu đặt cuộc chiến này vào bối cảnh lịch sử và địa chính trị, cảm giác lo lắng là điều dễ hiểu. Mỹ và Israel từng phối hợp không kích Iran, khiến Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức cấp cao thiệt mạng. Iran sau đó đáp trả bằng loạt tên lửa và máy bay không người lái với quy mô chưa từng có nhằm vào Israel, Jordan, Kuwait, Oman, UAE, Ả Rập Xê Út và Bahrain. Cộng hòa Hồi giáo đang chiến đấu cho sự tồn vong của mình. Ngay cả khi bị dồn vào chân tường, Tehran vẫn có thể sử dụng dầu mỏ như vũ khí “hủy diệt” cuối cùng. Đó là một rủi ro lớn mà không ai muốn phải đối mặt.
Trong một bối cảnh kinh tế khác, đây không chỉ là cú sốc dầu lớn mà còn kéo theo nhiều hệ lụy khác. Chỉ vài năm trước, kịch bản này có thể khiến nhiều người dự báo giá dầu vượt mức đỉnh năm 2008 và tiến lên mốc 200 USD một thùng. Khi đó, nền kinh tế toàn cầu sẽ chao đảo, lạm phát bùng phát và các ngân hàng trung ương buộc phải tăng lãi suất mạnh tay hơn, qua đó làm rung chuyển thị trường tài chính.
