iTunes Store và bài học "gậy ông đập lưng ông" cho chính Apple
Thành công của iTunes từng giúp Apple thống trị lĩnh vực nghe nhạc trực tuyến, nhưng giờ lại trở thành bài học cảnh báo cho chính họ trong kỷ nguyên App Store và A.I.
Tác giả: Austin Carr
Cách đây đúng 10 năm, tại một sự kiện hoành tráng với sự góp mặt của Drake và The Weeknd, Apple ra mắt dịch vụ nghe nhạc trực tuyến trả phí mang tên Apple Music. Đây là bước đi chiến lược, thể hiện rõ quyết tâm của tổng giám đốc điều hành Tim Cook trong việc đẩy mạnh dịch vụ thuê bao, đồng thời là lời tuyên chiến trực tiếp với Spotify để giành lại tầm ảnh hưởng trên thị trường âm nhạc toàn cầu.
Một thập kỷ sau, Apple Music trở thành minh chứng rõ ràng cho lý do Apple luôn muốn kiểm soát hệ sinh thái phân phối nội dung trên các nền tảng của mình. Trước khi đối mặt với áp lực cạnh tranh tăng cao và mô hình kinh doanh thay đổi, Apple từng độc chiếm thị trường với iTunes Store, nơi mang về mức hoa hồng hấp dẫn cho mỗi bản nhạc hoặc album được bán và góp phần nâng tầm văn hóa thương hiệu Apple. Giờ đây, khi App Store đang đối mặt với sự giám sát gắt gao và hàng loạt đối thủ mới, Apple có nguy cơ lặp lại kịch bản suy thoái như với iTunes.
Trong bối cảnh thói quen nghe nhạc hiện nay được chia sẻ giữa Amazon, Spotify, YouTube và nhiều nền tảng khác, khó có thể hình dung việc Apple từng thống trị ngành này như thế nào. Thành công của Steve Jobs với iPod trong những năm 2000 từng cứu các hãng thu âm khỏi cơn ác mộng mang tên Napster, đồng thời đưa Apple trở lại thị trường thiết bị di động và định hình lại xu hướng tiêu dùng. Ra mắt năm 2003, iTunes Music Store cho phép người dùng mua bài hát chỉ với 99 cent, trong đó Apple thu về từ 27 đến 37 cent.
Steve Jobs giới thiệu iTunes Music Store đến một số khu vực ở châu Âu trong một sự kiện tại London vào tháng 6 năm 2004. Hình ảnh: Ian Waldie/Getty Images
Apple nhanh chóng bán được hàng triệu rồi hàng tỉ bài hát thông qua iTunes. Jobs khi đó cố tình gây khó dễ cho các đối thủ muốn tiếp cận người dùng iPod. iTunes không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn thúc đẩy doanh số phần cứng có biên lợi nhuận cao, giúp Apple kiểm soát trọn vẹn trải nghiệm người dùng và tạo nền tảng cho nhiều chiến dịch tiếp thị mang tính biểu tượng. iTunes Store sau đó mở rộng thêm mảng sách nói, phim và chương trình truyền hình, trở thành trung tâm bán lẻ số lớn trên cả máy Mac lẫn máy tính Windows.
