“Ai dễ tổn thương nhất trước thuế quan từ Trump? Tất cả” – Đó là tựa đề báo cáo của Nicole Gorton-Caratelli, nhà kinh tế thuộc Bloomberg Intelligence đánh giá mức độ dễ tổn thương của 50 nền kinh tế toàn cầu trong cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ, dựa trên mức độ phụ thuộc của kinh tế dựa vào giá trị xuất khẩu sang Mỹ, và ngược lại. Việt Nam là quốc gia đứng đầu trong danh sách, do mức độ phụ thuộc của giá trị xuất khẩu hàng hóa sang Hoa Kỳ gấp 750 lần so với mức mà nền kinh tế Hoa Kỳ phụ thuộc vào xuất khẩu sang Việt Nam. Sự mất cân bằng cũng diễn ra ở các khu vực kinh tế lớn, quốc gia như châu Âu, Trung Quốc khi tỉ lệ phụ thuộc lần lượt gấp đôi và gấp năm lần.
Ông Suan Teck Kin, giám đốc khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu từ ngân hàng UOB đánh giá, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam, bên cạnh rủi ro về thuế quan vốn mang tính trực tiếp và “chưa thể xảy ra ngay”, có thể sẽ sớm đối diện với rủi ro trực tiếp hơn: Nhu cầu của người tiêu dùng Mỹ suy giảm do giá cả hàng hoá tăng cao. Điều này cũng có nghĩa, họ sẽ cắt giảm trong tiêu dùng. “Xuất khẩu từ Việt Nam đã có năm 2024 tăng trưởng mạnh mẽ 24%, sau một năm 2023 chậm lại. Bối cảnh 2025 sẽ khó khăn hơn với các nhóm ngành xuất khẩu bởi số lượng đơn đặt hàng mới giảm dần khi nhu cầu đi ngang.”
Trong các nhóm ngành hàng xuất khẩu lớn nhất sang Mỹ gồm: Máy tính, linh kiện điện tử, dệt may và đồ gỗ, theo bà Sayaka Shiba, chuyên viên nghiên cứu về rủi ro cấp cao thuộc Fitch Ratings, đồ gỗ, dệt may là hai nhóm sản phẩm bị ảnh hưởng khi ông Trump chuyển sự chú ý sang Việt Nam. “Những nhóm ngành dễ bị ảnh hưởng bởi thuế quan là các nhóm ghi nhận tăng trưởng giá trị xuất khẩu sang thị trường Mỹ và chiếm tỉ trọng lớn trong rổ hàng hoá xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ.” Với các nhóm hàng mỗi năm mang lại trên 10 tỉ đô la Mỹ xuất khẩu cho Việt Nam, Hoa Kỳ là thị trường quan trọng nhất.
Khi nhu cầu tiêu dùng tại thị trường này suy giảm, kéo giá trị xuất khẩu của các ngành hàng giảm. Năm 2025, theo một số đánh giá của các nhà bán lẻ tại Hoa Kỳ, như ông Đỗ Ngọc Hưng - Đại diện thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, sẽ “khó khăn” với các mặt hàng có rủi ro đối diện việc điều tra như dệt may, đồ gỗ. Đơn cử như năm 2023, năm trong tổng số bảy mặt hàng xuất khẩu chủ lực giảm từ 8-16% giá trị xuất khẩu do nhu cầu từ thị trường Hoa Kỳ thu hẹp, kéo tổng kim ngạch xuất khẩu chung giảm 5% so với cùng kỳ.
