Thời trang 2026 chỉ dành cho tỉ phú?
Khoảnh khắc ông chủ Meta Mark Zuckerberg cùng vợ ngồi cạnh tổng giám đốc Prada Andrea Guerra và người thừa kế gia tộc Prada Lorenzo Bertelli tại show Thu/Đông 2026-2027 ở Tuần lễ thời trang Milan là một cú “lệch sóng” thú vị trong thế giới thời trang xa xỉ. Theo thông lệ, hàng ghế đầu thường diện trọn bộ trang phục của nhà mốt. Nhưng chiếc áo polo dài tay màu be của Zuckerberg có thể đến từ bất kỳ thương hiệu nào, không logo, không nhận diện. Nếu không có đôi giày lười Prada, khó ai đoán được đây là những nhân vật đang khiến show Prada được nhắc đến nhiều nhất, chủ yếu vì đồn đoán về một dự án hợp tác giữa Meta và thời trang xa xỉ, hơn là vì gu ăn mặc của cặp vợ chồng tỉ phú.
Họ cũng không phải những cái tên lẻ loi. Tại Haute Couture Week ở Paris, Jeff Bezos cùng vợ xuất hiện dày đặc ở các buổi trình diễn lớn, kéo theo nhiều dự đoán rằng ông sẽ trở thành một trong các nhà tài trợ mới cho Met Gala vào tháng 5. Không lâu sau, tỉ phú công nghệ sinh học Bryan Johnson thậm chí bước thẳng lên sàn diễn trong show “The 1%” của thương hiệu
avantgarde Matières Fécales, với bộ đồ xám trên sàn diễn. Dù phần đông công chúng chê bai “gu thời trang kém” của những tỉ phú này, sự hiện diện của họ trên sàn diễn và hàng ghế đầu lại buộc giới mộ điệu đặt câu hỏi: Phải chăng đây là nỗ lực tái định nghĩa giá trị văn hoá, nhằm làm mềm đi hình ảnh những tập đoàn công nghệ đang bị soi xét? Hay thời trang, với giới siêu giàu, đang trở thành một ngôn ngữ quyền lực tinh vi hơn tiền và địa vị?
Trong khi điện ảnh, văn chương hay âm nhạc thường trực tiếp chất vấn quyền lực và đạo đức, thời trang lại hiếm khi phê phán sự giàu có, thậm chí còn nâng sự giàu có lên thành một giá trị thẩm mỹ. Khái niệm “cultural capital” (vốn văn hoá) mà nhà xã hội học Pierre Bourdieu đưa ra từng dùng để chỉ những tài sản vô hình như giáo dục, gu thẩm mỹ hay kiến thức nghệ thuật. Thời trang của giới siêu giàu vận hành chính xác trên lớp vốn này: Từ lâu trước khi “luxury” trở thành một ngành công nghiệp, trang phục đã là cách các gia tộc quyền lực đánh dấu địa vị và truyền lại thẩm mỹ qua nhiều thế hệ. Một người có thể rất giàu, nhưng nếu thiếu vốn văn hoá – nếu không đọc được, và không nói được thứ “ngôn ngữ” này, họ vẫn bị xem là đứng bên lề của giới tinh hoa.
Từ quiet luxury đến “ngôn ngữ” của 1%
Dù thực tế đó luôn tồn tại, nhưng phải đến khi Succession lên sóng, gu thẩm mỹ của giới siêu giàu mới thực sự bước ra trung tâm khung hình. Gia đình Roy, đế chế truyền thông hư cấu – không ăn vận theo hình dung quen thuộc về giàu có kiểu Hollywood: Không logo, không váy dạ hội lấp lánh, không siêu xe đổi mỗi tập. Họ chỉ diện áo khoác cashmere navy, sơ mi trắng may đo, quần kaki tối giản, áo len cổ lọ tông trầm – trông bình thường cho tới khi giá vài ngàn đô la mỗi món bị ‘bóc tách’ trên mạng xã hội.
