Với công nghệ chuỗi khối (blockchain) hoặc nhưng công nghệ tương tự chuỗi khối, giao dịch và thanh toán giữa các định chế tài chính sẽ nhanh và tiện hơn rất nhiều. Nhưng với người dùng cuối, đây lại là câu chuyện khác.
Tác giả: Christopher Condon
Giờ gần như không ai nói đến tiền đô la Mỹ điện tử nữa. Tuy nhiên, chỉ mới cách đây vài năm, khi làn sóng tiền mã hóa đang lên đến đỉnh điểm, và Trung Quốc đang thí nghiệm phiên bản điện tử của đồng nhân dân tệ, Washington cũng xôn xao với ý tưởng về việc cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể tạo ra đồng đô la Mỹ điện tử.
Tuy nhiên, khi bước vào thảo luận chi tiết, sự nhiệt tình đã phần nào nguội bớt. Dù trên lý thuyết, tiền đô la Mỹ điện tử có thể giúp mở rộng khả năng tiếp cận với hệ thống tài chính, việc sử dụng đồng tiền này trên thực tế đòi hỏi phải có điện thoại thông minh cùng tài khoản ngân hàng, điều không phải người thu nhập thấp nào cũng đáp ứng được. Giới ngân hàng than phiền rằng nếu khách hàng có thể cất trữ tiền mặt an toàn dưới dạng điện tử, nguồn tiền gửi vào các ngân hàng có thể bị ảnh hưởng, gây mất ổn định cho hệ thống tài chính. Giới chính trị gia thì nêu lo ngại về hoạt động giám sát của chính quyền đối với các giao dịch cá nhân. Và tất nhiên, khi xảy ra cuộc sụp đổ tiền mã hóa, người ta cũng mất đi niềm tin với tiền điện tử. “Lời hứa về tài chính toàn diện (financial inclusion) tuy vẫn còn đó, nhưng sự ồn ào đã che lấp thực tế,” J. Christopher Giancarlo, cựu chủ tịch ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai, kiêm đồng sáng lập quỹ Đô la kỹ thuật số (Digital Dollar Foundation).
Giancarlo. Ảnh: Ting Shen/Bloomberg
Nhưng ý tưởng này vẫn chưa “chết.” Tuy với tư cách cá nhân, bạn có lẽ sẽ không bao giờ có dịp tiêu một một đồng đô la kỹ thuật số, nhưng dòng tiền luân chuyển giữa các ngân hàng trung ương và định chế tài chính lớn vẫn có thể sắp đón nhận một bước nhảy vọt về mặt công nghệ. Ta hãy hình dung nó là đồng đô la bán sỉ. Một nhóm nhà nghiên cứu ở ngân hàng Fed New York cùng vài ngân hàng hàng đầu nước Mỹ đang thử nghiệm thanh toán kỹ thuật số ở dạng giả lập. Họ đã chứng minh có thể dùng một công nghệ tương-tự-chuỗi-khối để chuyển tiền gần như ngay lập tức khắp thế giới, 24/7, quanh năm suốt tháng.
Theo một nghĩa nào đó, tất cả số đô la (Mỹ) này đã ở dạng số rồi. Các khoản tiền lớn tới mức đó không được lưu trữ dưới dạng tiền giấy, mà nó chỉ đơn giản là một ghi chép kế toán tại một ngân hàng, và việc “chuyển” tiền giờ chỉ đơn giản là thay đổi các đề mục trên máy tính. Tuy nhiên, những giao dịch xuyên biên giới đôi khi chậm chạp đến đau đớn. Mỗi giao dịch như thế lại đòi hỏi sự ghi nhận thay đổi đồng thời ở ít nhất ba cơ sở dữ liệu hoàn toàn riêng biệt với nhau (và thường là nhiều hơn ba), hai cơ sở của các ngân hàng và một của Fed. Để làm được điều này, cần có một loạt tin nhắn yêu cầu và xác nhận từng bước một khi các tài sản được chuyển từ bên này sang bên kia.
