California có phải "tín hiệu sớm" về cú sốc việc làm do AI?
Dòng vốn mạo hiểm đổ dồn vào California, nhưng việc làm công nghệ lại suy giảm, cho thấy tác động hai mặt của làn sóng AI lên thị trường lao động.
Tác giả: Justin Fox
Nếu dòng vốn đầu tư mạo hiểm là thước đo cho tương lai của nền kinh tế, có vẻ như California đã nắm chắc phần thắng. Trong quý 1 năm nay, cũng là quý bùng nổ nhất từ trước đến nay của đầu tư mạo hiểm tại Mỹ, có tới 85% dòng tiền đổ vào các công ty ở California, theo báo cáo PitchBook NVCA Venture Monitor. Tính cả năm 2025, tỉ trọng của bang này cũng lập kỷ lục với 60%.
Thế nhưng việc làm trong các lĩnh vực đang hút dòng vốn này, nói rộng là công nghệ, lại đi theo chiều hướng ngược lại. Từ tháng 8.2022 đến nay, California đã mất 107.900 việc làm, tương đương mức giảm 11%, trong sáu nhóm ngành được Cục Thống kê Lao động Mỹ theo dõi hằng tháng và có thể được xếp vào lĩnh vực công nghệ.
Tỉ trọng việc làm công nghệ của bang trong tổng số việc làm công nghệ toàn quốc bắt đầu giảm từ năm 2020 và hiện ở mức rất thấp nếu xét theo nhiều cách đo khác nhau. Tùy theo cách tính, con số này hoặc đang gần chạm đáy lịch sử, với dữ liệu nhất quán cho các nhóm ngành hẹp bắt đầu từ năm 1990, hoặc đã quay về mặt bằng của đầu thập niên 2010.
Mảng thiết kế hệ thống máy tính và các dịch vụ liên quan là lĩnh vực của những công ty như Accenture, Infosys hay Capgemini, chủ yếu giúp các doanh nghiệp ngoài ngành công nghệ và các tổ chức khác tận dụng công nghệ thông tin hiệu quả hơn. Việc làm trong lĩnh vực này ngày càng phân tán về mặt địa lý. Điều đó cho thấy các công nghệ phát triển tại California đã lan rộng khắp nơi, thay vì phản ánh sự suy giảm vai trò của bang.
Nếu loại trừ mảng này, tỉ trọng việc làm công nghệ của California vẫn ở mức đáng kể xét theo lịch sử, dù đã giảm mạnh từ năm 2020. Dữ liệu cũng cho thấy dấu hiệu phục hồi nhẹ mà cuối năm ngoái chưa thấy rõ, một phần do điều chỉnh chuẩn hằng năm khiến tổng việc làm phi nông nghiệp của Mỹ giảm 0,6% trong khi con số của California gần như không đổi.
Trong cuộc tranh luận kéo dài hàng thập kỷ về việc liệu giá bất động sản cao, thuế cao, kẹt xe và nhiều vấn đề khác có khiến California đánh mất vị thế dẫn đầu công nghệ hay không, câu hỏi này vẫn chưa có lời đáp rõ ràng. Năm nay, tranh luận càng nóng lên khi bang đề xuất đánh thuế tài sản của giới tỉ phú. Dữ liệu về vốn đầu tư mạo hiểm và việc làm dường như đang cùng đưa ra một thông điệp: Chưa phải lúc.
