Ký ức tập thể thường thích những câu chuyện đơn giản. Với Apple, đó là hành trình hồi sinh gắn với tầm nhìn của Steve Jobs và thiết kế tinh tế của Jony Ive. Một câu chuyện đẹp, dễ nhớ, dễ kể lại. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, ta đã bỏ qua một nửa bức tranh. Phía sau ánh hào quang sản phẩm là một cuộc cách mạng âm thầm trong sản xuất, diễn ra chủ yếu ở châu Á, nơi Apple học hỏi, thử nghiệm và định hình lại chính mình.
Cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, Apple không phải cỗ máy in tiền. Thành công về hình ảnh của iMac hay iPod không đi cùng lợi nhuận tương xứng. Trong bảy năm đầu Steve Jobs trở lại, lợi nhuận tích lũy của công ty khá khiêm tốn so với quy mô và kỳ vọng. Những gì diễn ra bên trong lại khắc nghiệt hơn nhiều: thất bại sản phẩm, biến động thị trường, áp lực mở rộng quy mô. Đó là giai đoạn mà nhiều nhân sự mô tả như “thử thách bằng lửa”.
Chính trong hoàn cảnh ấy, Apple bắt đầu xây dựng năng lực quan trọng nhất của mình: làm chủ sản xuất ở quy mô toàn cầu. Điều đáng nói là năng lực này không hình thành tại trụ sở ở California mà được tôi luyện qua mạng lưới đối tác trải dài khắp châu Á. Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc trở thành phòng thí nghiệm thực tế, nơi Apple vừa học hỏi vừa tái cấu trúc cách làm sản phẩm.
Một trong những bước ngoặt là cách Apple tiếp cận quy trình. Khi Steve Jobs quay lại, ông nhận thấy hệ thống quản lý sản phẩm cũ đã trở nên cồng kềnh. Các bộ phận hoạt động rời rạc, thiếu liên kết. Giải pháp không nằm ở việc phá bỏ hoàn toàn mà là tái tổ chức theo hướng tinh gọn hơn, học hỏi từ triết lý cải tiến liên tục của Nhật Bản. Ba giai đoạn kỹ thuật, phát triển và sản xuất được chuẩn hóa, mỗi bước đều có kiểm soát chất lượng chặt chẽ.
